Ông Lê Đăng Doanh: Việt Nam chọn “giải pháp không bình thường”

Icon_Bank_cash vnd1

 Bài này lược của VnEx từ bài : ‘Ngân khố quốc gia không thể chi tiêu vô hạn độ’ – Có chép ở sau.

http://www.baodatviet.vn/kinh-te/tai-chinh/ong-le-dang-doanh-viet-nam-chon-giai-phap-khong-binh-thuong-2356402/

(Tài chính) – Tôi cho rằng đó là những giải pháp không bình thường và thể hiện tình hình ngân sách đang rất căng thẳng…. chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh bình luận.
Giải pháp không bình thường
Ngày 1/10/2013, Chính phủ Mỹ đã bị đóng cửa do Quốc hội không thống nhất được phương pháp giải quyết các vấn đề về ngân sách, công nợ và các đạo luật, chính sách mới về thuế.
Việc Chính phủ đóng cửa đã khiến cho gần như nước Mỹ rơi vào tình trạng đóng băng. Song song với đó, hành động này khiến cho những hoạt động Washington đang duy trì ở nước ngoài dường như bị nhấn nút “tạm dừng”.
Chuyên gia Lê Đăng Doanh
Chuyên gia Lê Đăng Doanh
Câu chuyện của cường quốc này dường như không chỉ đơn thuần chỉ là câu chuyện của nước Mỹ, nhất là trong bối cảnh ngân sách của Việt Nam cũng đang eo hẹp như hiện nay. Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng:  ”Việt Nam nên nhìn nhận đây là một tấm gương tày liếp.
Đến một nền kinh tế mạnh và giàu có như họ cũng không chịu nổi bội chi ngân sách quá cao và quá lâu nói gì Việt Nam. Hãy coi là một lời cảnh báo rất nghiêm khắc rằng không thể tiếp tục chi ngân sách một cách quá dễ dãi như có người dân hay đùa là “tiêu tiền chùa” như vậy. Qua đây tôi cũng thấy Quốc hội Mỹ giám sát việc chi tiêu ngân sách rất chặt chẽ”, ông Doanh nói với VnEpress.
Trong khi đó, để giải quyết bài toán ngân sách cho quốc gia, mới đây Chính phủ đã xin nới trần bội chi để có thêm nguồn chi cho đầu tư phát triển. Thậm chí, trong phiên họp thường kỳ của Văn phòng Chính phủ Bộ trưởng – Chủ nhiệm Vũ Đức Đam đã khẳng định: “Chính phủ buộc phải tăng bội chi để dành toàn bộ cho đầu tư phát triển”.
Chính phủ khẳng định, khi tính toán nâng mức trần bội chi Chính phủ đã có những tính toán kỹ lưỡng và xem xét đầy đủ các mối quan ngại, đảm bảo mức trần nợ công.
“Ví dụ như vốn ODA, một mặt vẫn vận động xin tài trợ, nhưng có những dự án cho vốn ODA chúng ta cũng không nhận. Chính phủ luôn quan tâm tới hiệu quả vốn đầu tư”, ông Vũ Đức Đam quả quyết.
Tuy nhiên, ông Doanh lại tỏ ra không mấy lạc quan với chính sách này. Ông cho rằng: “đó là những giải pháp không bình thường và thể hiện tình hình ngân sách đang rất căng thẳng. Giờ có thể vay thêm qua phát hành trái phiếu vì không lo về cầu khi vốn ngân hàng còn ứ động nhiều.  Nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế chứ không giải quyết vấn đề một cách toàn diện, cái chính phải bằng mọi cách giảm được chi tiêu”, ông Doanh nói.
Hơn nữa, nếu Chính phủ đi vay quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến đầu tư tư nhân. Nói cách khác, tổng vốn của xã hội là một miếng bánh, nếu người này chiếm phần lớn thì đông đảo những người còn lại nguy cơ phải chịu đói.
Theo ông Doanh, nới trần bội chi ngân sách cũng là một giải pháp nhưng đi kèm với đó là các điều kiện ràng buộc việc tăng hiệu quả đầu tư từ vốn ngân sách nhà nước, nâng cao trách nhiệm của những người ra quyết định sử dụng đồng vốn.
Không túi tiền quốc gia nào chịu nổi
Trước thực tế, nguồn thu giảm, chi tiêu vẫn ngày một tăng, ông Doanh cho rằng, những khoản chi thường xuyên đang tăng rất nhanh từ 65,4% tổng số chi năm 2005 lên đến 77,1% năm 2012. Tỷ trọng như vậy thì không có túi tiền của quốc gia nào chịu đựng nổi.
Cũng theo ông Doanh, để giải quyết khó khăn trước mắt Quốc hội nên xem xét để giảm mọi khoản chi tiêu thuộc về chế độ ngoài lương như xe cộ, chiêu đãi, công tác nước ngoài. “Tôi vừa từ Nga về, Đại sứ Việt Nam tại Liên Bang Nga Phạm Xuân Sơn cho biết bình quân một năm đón tiếp từ 200 – 220 đoàn công tác từ Việt Nam sang, có đoàn tới 60 người. Những chuyến đi như vậy có cần đoàn đông đến thế không, chi phí tốn kém nhưng đã mang lại hiệu quả cao chưa?”, ông Doanh chi sẻ.
Song, để có được cải cách cơ bản thì ông đề xuất Chính phủ phải thực hiện công khai minh bạch, phải có trách nhiệm giải trình.
Ông nêu ví dụ: Cứ mở website của Chính phủ Thụy Điển, Canada ra, bạn sẽ thấy họ công bố Thủ tướng đi máy bay hết bao nhiêu tiền, chi phí ở khách sạn, chiêu đãi Thủ tướng nước bạn ra sao, bao nhiêu người tham dự.
Như ông Đặng Văn Thanh – Chủ tịch Hội Kế toán và kiểm toán Việt Nam – thống kê, có tới 70 quỹ tài chính nhà nước được thành lập và 40 quỹ vẫn đang vận hành với hàng tỷ, hàng trăm thậm chí hàng chục nghìn tỷ đồng. Có Quỹ chưa dùng hết nhưng không huy động để bù đắp thiếu hụt ngân sách được. Do đó, ông Doanh cho rằng, nên có biện pháp huy động từ các quỹ này trước khi phải tăng vay để cân đối ngân sách.
Còn nếu vẫn không cân đối được thì cũng không loại trừ phương án các lãnh đạo hãy gương mẫu trong việc tự cắt giảm các chi tiêu hành chính, tự giảm lương của mình trước khi đề cập chuyện cắt giảm lương tối thiểu của công nhân viên chức.
“Tóm lại, giờ không cần tìm thêm giải pháp nữa. Đây là lúc Quốc hội, Chính phủ phải hành động mạnh mẽ hơn”, ông Doanh kết luận.
PV (Lược theo VnExpress)
*************************************************

‘Ngân khố quốc gia không thể chi tiêu vô hạn độ’

http://kinhdoanh.vnexpress.net/tin-tuc/doanh-nghiep/ngan-kho-quoc-gia-khong-the-chi-tieu-vo-han-do-2889022.html

VnExpress

Cắt giảm mua sắm xe công, đi nước ngoài, chi lương thiếu kiểm soát… là đề xuất của chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh khi thu chi ngân sách mất cân đối nghiêm trọng.

– Chính phủ Mỹ phải đóng cửa một loạt công sở vì chưa được duyệt ngân sách hoạt động cho giai đoạn tới. Câu chuyện của cường quốc số một thế giới có gì đáng lưu tâm với trường hợp Việt Nam, khi ngân khố cũng đang eo hẹp như hiện nay, thưa ông?

– Việt Nam nên nhìn nhận đây như một tấm gương tày liếp. Đến một nền kinh tế mạnh và giàu có như họ cũng không chịu nổi bội chi ngân sách quá cao và quá lâu. Hãy coi là một lời cảnh báo rất nghiêm khắc rằng không thể tiếp tục chi ngân sách một cách quá dễ dãi như người dân hay đùa là “tiêu tiền chùa”. Qua đây tôi cũng thấy Quốc hội Mỹ giám sát việc chi tiêu ngân sách rất chặt chẽ.

Le-Dang-Doanh-tl3-490.jpg
Ông Lê Đăng Doanh đề xuất mạnh tay cắt giảm chi tiêu công. Ảnh: Thanh Lan.

– Vậy ông đánh giá sao về việc giám sát thu chi ngân sách của Việt Nam khi mà nguồn thu ngày một giảm còn chi tiêu lại vẫn tăng?

– Những khoản chi thường xuyên đang tăng rất nhanh từ 65,4% tổng số chi năm 2005 lên đến 77,1% năm 2012. Tỷ trọng như vậy thì không có túi tiền của quốc gia nào chịu đựng nổi.

Trên thế giới, không có chuyện dùng xe công một cách tùy tiện như ở ta, từ cấp phó đến giám đốc Sở đều có xe đưa rước. Liên minh hợp tác xã của một tỉnh cũng được cấp một chiếc xe biển xanh để chủ tịch dùng xe công đưa đón hàng ngày, ăn cưới, ăn giỗ v.v… Hay quỹ lương đang được chi cho rất nhiều biên chế không hề có sản phẩm công việc nào… Như vậy ngân sách đang bao chi cho cả những tổ chức quần chúng và bao cấp nhiều khoản chi ngoài tiền lương.

– Giảm lương công chức là ý tưởng bị bác ngay khi chưa thành hình, nhưng cũng đủ cho thấy tình hình ngân sách quốc gia đang thế nào. Ông có gợi ý nào khác cho Bộ trưởng Tài chính để giải quyết khó khăn này?

– Trước tiên, tôi nghĩ nên chia sẻ với kiến nghị của Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng do tình hình hiện nay quá khó khăn. Tuy nhiên, có thể không cần giảm lương, thay vào đó Quốc hội nên xem xét để giảm mọi khoản chi tiêu thuộc về chế độ ngoài lương như xe cộ, chiêu đãi, công tác nước ngoài. Tôi vừa từ Nga về, Đại sứ Việt Nam tại Liên Bang Nga Phạm Xuân Sơn cho biết bình quân một năm đón tiếp từ 200 – 220 đoàn công tác từ Việt Nam sang, có đoàn tới 60 người. Những chuyến đi như vậy có cần đoàn đông đến thế không, chi phí tốn kém nhưng đã hiệu quả chưa.

Muốn có cải cách cơ bản phải thực hiện công khai minh bạch, Chính phủ phải có trách nhiệm giải trình. Cứ mở website của Chính phủ Thụy Điển, Canada ra, bạn sẽ thấy họ công bố Thủ tướng đi máy bay hết bao nhiêu tiền, chi phí ở khách sạn, chiêu đãi thủ tướng nước bạn ra sao, bao nhiêu người tham dự. Tương tự, vào website của Chính phủ Hàn Quốc sẽ thấy chương trình cụ thể của Tổng thống nước họ hàng tuần.

xe-cong.jpg
Ông Doanh đề nghị giám sát chặt chẽ việc dùng xe công cho mục đích tư cũng như chuyện đi công tác nước ngoài gây lãng phí. Ảnh: Chu Toàn Thắng.

Như ông Đặng Văn Thanh – Chủ tịch Hội Kế toán và kiểm toán Việt Nam – thống kê, có tới 70 quỹ tài chính nhà nước được thành lập và 40 quỹ vẫn đang vận hành với hàng tỷ, hàng trăm thậm chí hàng chục nghìn tỷ đồng. Có quỹ chưa dùng hết nhưng không huy động để bù đắp thiếu hụt ngân sách được. Do đó, tôi nghĩ nên có biện pháp huy động từ các quỹ này trước khi phải tăng vay để cân đối ngân sách.

Còn nếu vẫn không cân đối được thì cũng không loại trừ phương án các lãnh đạo hãy gương mẫu trong việc tự cắt giảm các chi tiêu hành chính, tự giảm lương của mình trước khi đề cập chuyện cắt giảm lương tối thiểu của công nhân viên chức.

– Chính phủ cũng đang xin nới trần bội chi để có thêm nguồn chi cho đầu tư phát triển. Ông nghĩ sao khi giải quyết bài toán ngân sách cho quốc gia bằng cách này?

– Tôi cho rằng đó là những giải pháp không bình thường và thể hiện tình hình ngân sách đang rất căng thẳng. Giờ có thể vay thêm qua phát hành trái phiếu vì không lo về cầu khi vốn ngân hàng còn ứ động nhiều.  Nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế chứ không giải quyết vấn đề một cách toàn diện, cái chính phải bằng mọi cách giảm được chi tiêu.

Hơn nữa, nếu Chính phủ đi vay quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến đầu tư tư nhân. Nói cách khác, tổng vốn của xã hội là một miếng bánh, nếu người này chiếm phần lớn thì đông đảo những người còn lại nguy cơ phải chịu đói.

Nới trần bội chi ngân sách cũng là một giải pháp (như Mỹ đang làm mà chưa thống nhất được với nhau) nhưng kèm theo đó, Quốc hội cần ra các điều kiện để ràng buộc việc tăng hiệu quả đầu tư từ vốn ngân sách nhà nước, nâng cao trách nhiệm của những người ra quyết định sử dụng đồng vốn. Nói thật, gợi ý chính sách thì không thiếu nhưng vấn đề là nền kinh tế còn đang bị bệnh “tồn kho các giải pháp”.

– Vậy vì sao giải pháp nhiều mà chúng ta chưa thể “tiêu thụ” chúng cho hiệu quả để phục hồi nền kinh tế?

– Có ý kiến cho rằng Diễn đàn Kinh tế Mùa thu vừa rồi chỉ nặng về phê phán mà thiếu giải pháp. Trên thực tế, các Diễn đàn Kinh tế Mùa thu, Mùa xuân hay hội thảo trên khắp cả nước thời gian qua đều đã có rất nhiều kiến nghị, từ cải cách thể chế đến vai trò chủ đạo của doanh nghiệp Nhà nước hay những giải pháp cụ thể cho sở hữu đất đai, tái cơ cấu ngân hàng, đầu tư công. Thế nhưng, những gì chúng tôi đề xuất tại các diễn đàn lần trước vẫn “tồn kho” ở đó mà chưa được quan tâm.

Công bằng mà nói, Chính phủ đã thực hiện khá nhiều nhưng càng làm mới thấy nảy sinh quá nhiều vấn đề khó khăn. Ví dụ như gói cho vay 30.000 tỷ đồng, làm mới thấy giải ngân khó hơn ta tưởng. Doanh nghiệp bất động sản chết vẫn nhiều thêm. Hay như nợ xấu, dù đã giải quyết được phần nào nhưng VAMC bắt tay vào mới thấy quá nhiều vấn đề.

Tóm lại, giờ không cần tìm thêm giải pháp nữa. Đây là lúc Quốc hội, Chính phủ phải hành động mạnh mẽ hơn.

Thanh Thanh Lan

One comment on “Ông Lê Đăng Doanh: Việt Nam chọn “giải pháp không bình thường”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s