Biểu trưng Việt Nam : Những phát hiện mới

 

Published on June 19, 2014   ·   No Comments

TTXVA.NET BIÊN TẬP

Đáng tin rằng, còn rải rác nhiều tư liệu về biểu trưng tại Việt Nam (symbols in Vietnam) trong quá khứ, nếu có thể tập hợp lại được thì ắt là kho dữ liệu vô cùng đặc sắc và rộng lớn. Tuy nhiên, trong một thời gian dài, người Việt chúng ta không có nhiều điều để chia sẻ với nhau về các biểu trưng, loanh quanh chỉ có quốc kỳ và quốc ca – nhưng thậm chí mấy vấn đề đó cũng tồn dư nhiều hoài nghi và biện luận phi logic. Với mong muốn hoàn thiện dần hệ thống tư liệu về biểu trưng tại Việt Nam, nhóm biên tập TTXVA tiếp tục trình bày một số hình ảnh mới tìm thấy, rất hy vọng quý độc giả sẽ hài lòng. Mọi quan điểm cá nhân, mong quý vị comment lịch thiệp dưới bài viết !

Múa rồng (tranh dân gian)

Dường như trong văn hóa Việt Nam không có biểu trưng nào nhất quán, hầu hết chỉ là phỏng đoán. Cho nên mọi nhà cai trị đều dễ dàng áp đặt biểu trưng theo ý muốn của mình vào sinh hoạt cộng đồng, rồi sau đó duy trì bằng cách tạo ra mặc định về “tính truyền thống”, “tính thiêng liêng”, “tính tuyệt đối”.

■ Ngày Quốc Kỳ cho nước Việt Nam

■ Dự án quốc kỳ Việt Nam thế kỷ XXI

■ Quốc kỳ và quốc ca Việt Nam (phần 1)

■ Quốc kỳ và quốc ca Việt Nam (phần 2)

■ Tìm lại những lá cờ hoàng thất xưa tại Việt Nam

■ Lược thuật cờ quân sự tại Việt Nam

■ Cờ Nhân Sinh mừng xuân 2013

■ Cờ Nhân Sinh mừng xuân 2014

■ Nói với người tôn sùng cờ đỏ

■ Fan Việt để avatar CỜ ĐỎ LÀM TRÒ LỐ trong facebook người nổi tiếng

■ Quốc huy Việt Nam : Nhìn lại sự hiện diện

■ Hành trình quốc ca Việt Nam

■ Biểu tượng ngôi sao trong tâm thức Việt Nam

■ Ai sẽ là TỔNG THỐNG DÂN CỬ ĐẦU TIÊN của nước Việt Nam thống nhất

Nội hàm mỗi biểu trưng (symbol) thể hiện sự thống nhất cộng đồng và có tính thẩm mĩ, khi đặt các biểu trưng bên cạnh nhau thì chúng thể hiện tính đa dạng. Đó có thể là một tín vật, một tín ngưỡng, một bài ca, hay thậm chí là một nhân vật…  Biểu trưng chỉ tồn tại khi cả cộng đồng có sự đồng thuận với nhau và nó sẽ tiêu biến khi cộng đồng chia rẽ. Biểu trưng là một trong những lĩnh vực văn hóa và có tầm quan trọng ngang hàng với chữ viết, nhưng trong nhiều trường hợp nó còn có ý nghĩa duy trì sự sinh tồn.

Thí dụ cụ thể, sắc tộc Do Thái là một cộng đồng vô Tổ quốc ngót hai ngàn năm nhưng không bị trộn lẫn vào các sắc tộc khác và cũng không bị tuyệt diệt, đấy là vì họ có một nền văn hóa (tuy không lấy gì làm phong phú) dựa trên những biểu tượng : Thánh kinh Do Thái giáo, bàn nến Menoah, ký tự Hebrew phỏng theo hình dạng ngôi sao David… và sau nhiều thế kỷ, thứ được biết của người Do Thái cũng chỉ là những biểu tượng – tưởng chừng chúng nhỏ bé và đơn sơ, nhưng lại rất hệ trọng. Thí dụ khác, Ai Cập cổ đại là một nền văn minh lớn từng tồn tại hơn 1000 năm trước Công nguyên, nhưng cho đến nay ngoài các di chỉ kim tự tháp thì không có gì đáng kể – ngay cả những chủ nhân của nền văn minh cũng không còn ; đó là vì trong suốt thời gian tồn tại, nền văn minh này chỉ nổi bật nhờ các hoạt động xây lăng tẩm và chiến tranh triền miên, không có nhiều hiểu biết về đời sống dân gian, chữ viết được sáng tạo ra cũng chỉ để phục vụ một thiểu số có vai vế trong xã hội. Khi đặt hai nền văn hóa Do Thái và Ai Cập cạnh nhau, chúng ta cũng thấy được tầm quan trọng của tính đại chúng (popularity) – thiếu nó thì nền văn hóa sẽ suy tàn. Cũng là để lý giải vì sao, nhóm biên tập TTXVA luôn kêu gọi sự khai phóng tư duy về những biểu trưng ; khi mà cả cộng đồng mặc định lối nghĩ rằng, các biểu trưng thuộc về một số ít có quyền lực trong xã hội và chỉ khi ai đó với tay được tới quyền lực thì mới có khả năng áp đặt các biểu trưng cho toàn thể, thì nền văn hóa của cộng đồng đó chắc chắn không bền vững, sự tiêu vong có thể đến bất cứ lúc nào – giống như một người mù đi bên vực thẳm.

Biểu trưng Việt Nam 2

Long tinh kỳ (龍 星旗) – hoàng thất kỳ triều Nguyễn từ 1802 đến 1885. Đây chỉ là cờ biểu trưng cho hoàng triều chứ không phải là cờ biểu tượng quốc gia ; luật pháp đương thời cũng quy định rõ, bất cứ ai không thuộc hoàng phái mà tùy tiện sử dụng có thể bị trừng trị nặng.

Biểu trưng Việt Nam 50

Biểu trưng Việt Nam 1

Hiệu kỳ Đại Nam khâm sứ (大南欽使) – tức là phái đoàn ngoại giao triều Nguyễn do đại thần Phan Thanh Giản (潘清簡, 1796 – 1867) dẫn đầu sang Pháp năm 1863 để điều đình về vấn đề Nam Kỳ. Sở dĩ phát sinh lá cờ này vì lúc đó tại Việt Nam không có quốc kỳ, đồng thời hoàng thất kỳ không được phép phổ dụng trong giới quan lại và thường dân.

Biểu trưng Việt Nam 3

Hệ thống cờ tiêu chuẩn của xứ Nam Kỳ thuộc Pháp (Cochinchine française, 1868 – 1945). Từ hiệu kỳ biểu trưng của xứ Nam Kỳ, người ta thiết kế ra nhiều mẫu cờ để sử dụng trong các sinh hoạt khác nhau.

Biểu trưng Việt Nam 4

Biểu trưng Việt Nam 5

Biểu trưng Việt Nam 6

Biểu trưng Việt Nam 7

Biểu trưng Việt Nam 8

Bắt đầu từ nửa cuối thế kỷ XIX, triều Nguyễn đã cho phép mỗi địa phương được quyền có hiệu kỳ của riêng mình. Đây có thể là sự tiếp thu văn hóa biểu trưng của Tây phương, nhưng cũng có thể là biểu hiện của sự thay đổi kết cấu chính trị : tản quyền thay thế cho tập quyền. Hình thức lá cờ cũng cho biết sự phân cấp quyền lực :  hiệu kỳ các tỉnh xung quanh kinh kỳ (Huế) mang viền vàng – tượng trưng cho hoàng thất, hiệu kỳ các tỉnh Bắc Kỳ nền trắng viền đen – trắng (Kim) hợp với đen (Thủy) là có ý kiềm chế nơi này không tạo phản, hiệu kỳ các tỉnh Trung Kỳ nền đỏ viền trắng , hiệu kỳ các tỉnh Nam Kỳ nền đỏ viền đen. Nền đỏ thường dùng cho quân kỳ, bởi vậy những địa phương mang cờ đỏ được coi như “đất thang mộc” của triều Nguyễn. Các chòm sao biểu thị vị trí tương ứng của địa phương trên thiên hà theo quan niệm thiên văn học Á Đông.

Biểu trưng Việt Nam 39

Biểu trưng Việt Nam 40

Biểu trưng Việt Nam 41

Armee de Tu-Duc

Biểu trưng Việt Nam 42

Biểu trưng Việt Nam 43

Biểu trưng Việt Nam 44

Biểu trưng Việt Nam 45

Biểu trưng Việt Nam 46

Biểu trưng Việt Nam 47

Biểu trưng Việt Nam 48

Biểu trưng Việt Nam 49

QBiểu trưng Việt Nam 8-1

Quốc kỳ Việt Nam Cộng hòa (Republic of Vietnam, 1955 – 1975).

Biểu trưng Việt Nam 8-2

Các loại quốc huy và phù hiệu không quân Việt Nam Cộng hòa.

Biểu trưng Việt Nam 8-3

Quốc huy Đệ nhị Cộng hòa Việt Nam (1967 – 1975).

Biểu trưng Việt Nam 9

Quốc kỳ Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ (République autonome de Cochinchine, 1946 – 1948).

Biểu trưng Việt Nam 10

Quốc kỳ Quốc gia Việt Nam (État du Viêt Nam, 1949 – 1955).

Biểu trưng Việt Nam 11

Biểu trưng Việt Nam 12

Biểu trưng Việt Nam 13

Biểu trưng Việt Nam 14

Biểu trưng Việt Nam 15 Biểu trưng Việt Nam 16 Biểu trưng Việt Nam 17

Các loại quân kỳ và quân huy của Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Biểu trưng Việt Nam 18 Biểu trưng Việt Nam 19

Các loại hiệu kỳ của giáo xứ Hòa Hảo (1939 đến nay).

Biểu trưng Việt Nam 20

Quân kỳ và quân huy của lực lượng Bình Xuyên (Binh Xuyen Army, 1945 – 1960).

Biểu trưng Việt Nam 21

Cao Dai flag

Crest of the Cao Dai military - the Forces Armée Cao Daistes (FACD) insignia

Các loại hiệu kỳ và phù hiệu của giáo xứ Cao Đài (1926 đến nay).

Biểu trưng Việt Nam 22

Biểu trưng Việt Nam 23 Biểu trưng Việt Nam 24 Biểu trưng Việt Nam 25 Biểu trưng Việt Nam 26

Quốc kỳ Cộng hòa Miền Nam Việt Nam (1969 – 1976).

Biểu trưng Việt Nam 27

Biểu trưng Việt Nam 28

Biểu trưng Việt Nam 29

Biểu trưng Việt Nam 30

Biểu trưng Việt Nam 31

Biểu trưng Việt Nam 32

Biểu trưng Việt Nam 33

Biểu trưng Việt Nam 34

Biểu trưng Việt Nam 35

Biểu trưng Việt Nam 36

Biểu trưng Việt Nam 37

Biểu trưng Việt Nam 38

Hiệu kỳ của các sắc tộc thiểu số (Thái, Nùng, Mường, Chăm, Khmer, Thượng).

Drapeau de l'Union Indochinoise

Quốc kỳ Liên bang Đông Dương (Union Indochinoise, 1887 – 1954) trên vỏ hộp thuốc lá.

1942 TRAVAIL FAMILLE PATRIE -- CẦN-LAO - GIA-ĐÌNH - TỔ-QUỐC

Cờ tam tài (drapeau tricolore) Pháp trong tranh cổ động năm 1942.

Thống-Chế đã nói, Đại-Pháp khắng khít với thái bình, như dân quê với đất ruộng

Long tinh kỳ (龍星旗, hoàng thất kỳ triều Nguyễn) xuất hiện trong một tranh cổ động năm 1942.

Quốc huy Quốc gia Việt Nam

Quốc huy của chính thể Quốc gia Việt Nam (Le blason l’État du Viêt Nam, 1949 – 1955) bao gồm một con rồng xanh nằm trên tấm khiên in hình quốc kỳ.

Phù hiệu Phong trào Thanh niên Cộng hòa

Phù hiệu phong trào Thanh niên Cộng hòa (1956 – 1963) gồm bàn tay cầm ngọn đuốc với những rặng trúc bao quanh.

Zippo có Quốc huy VNCH

Bật lửa Zippo của một quân nhân Mỹ khắc quốc huy Đệ nhị Cộng hòa Việt Nam (1967 – 1975). Đó là cặp rồng xanh (双龍) ôm một tấm khiên in hình quốc kỳ.

TTXVA.NET BIÊN TẬP

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s