Nợ xấu đè nặng lên bốn ngân hàng lớn nhất Trung Quốc


Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc ở thành phố Hải Khẩu, Trung Quốc. Là một trong Bộ Tứ ngân hàng quốc doanh của Trung Quốc, Ngân hàng Nông nghiệp được thấy có các bong bóng nợ xấu trong những tháng gần đây. (Ảnh: AFP/AFP/GettyImages)
Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc ở thành phố Hải Khẩu, Trung Quốc. Là một trong Bộ Tứ ngân hàng quốc doanh của Trung Quốc, Ngân hàng Nông nghiệp được thấy có các bong bóng nợ xấu trong những tháng gần đây. (Ảnh: AFP/AFP/GettyImages)
Nghiên cứu bảng cân đối kế toán của các ngân hàng sẽ cho thấy dấu hiệu rõ ràng nhất của ngành sản xuất Trung Quốc đang lao đao.
Bộ Tứ ngân hàng quốc doanh lớn của Trung Quốc (Big Four) đã cung cấp phần lớn nguồn tài chính trong suốt quá trình phát triển ngành sản xuất hơn hai thập kỷ qua. Nhưng khi ngành sản xuất và xuất khẩu của Trung Quốc suy giảm, khả năng thanh toán các khoản nợ vay hiện có cũng bị ảnh hưởng.

Năm ngoái, Trung Quốc đã vất vả vượt qua thời kỳ tăng trưởng kinh tế tồi tệ nhất trong hơn hai thập kỷ qua, và hệ quả là các khoản nợ xấu đã xuất hiện chồng chất. Sự tích tụ của các khoản nợ khó đòi này – là các khoản cho vay đang có nguy cơ vỡ nợ và lãi phải trả đã bị quá hạn – ngày càng đè nặng lên bảng cân đối kế toán của các ngân hàng.

Nợ xấu tăng vọt

Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China), Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC), Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (AgBank), và Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (CCB) đã xóa nợ hoặc bán tháo tổng cộng gần 130 tỷ nhân dân tệ (20,8 tỷ USD) các khoản nợ xấu vào năm ngoái, tăng hơn 2 lần so với năm trước đó.

Một bảo vệ an ninh đứng gần cửa ra vào của chi nhánh Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) tại Thượng Hải vào ngày 9/24/2014. (Ảnh: Johannes Eisele/AFP/Getty Images)
Một bảo vệ an ninh đứng gần cửa ra vào của chi nhánh Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) tại Thượng Hải vào ngày 9/24/2014. (Ảnh: Johannes Eisele/AFP/Getty Images)

CCB là ngân hàng cuối cùng trong Bộ Tứ công bố lợi nhuận vào ngày 27/3. CCB cho biết họ đã xóa gần 36 tỷ nhân dân tệ (5,8 tỷ USD) các khoản nợ xấu vào năm ngoái, tăng hơn 2 lần so với số nợ xấu được xóa vào năm 2013.

So với các ngân hàng thuộc Bộ Tứ khác, AgBank có mức xóa nợ so với cùng kỳ năm trước tăng nhiều nhất, với nợ xấu tăng gấp 3 lần. Đó là chưa tính đến 26 tỷ nhân dân tệ nợ khó đòi đã được bán tháo cho “các công ty quản lý tài sản”, là một loại hình đặc biệt được thiết lập bởi Đảng Cộng sản Trung Quốc để mua lại các tài sản độc hại và giữ cho các bảng cân đối kế toán của ngân hàng sạch sẽ. AgBank đã thu được khoảng 37 xu cho mỗi đô-la nợ xấu được bán.

Xem thêm:

Tỷ lệ nợ xấu trên tổng tài sản vào thời điểm cuối năm 2014 của AgBank là 1,54%, một mức tăng 20% đáng báo động trong chỉ 3 tháng. Theo một nghiên cứu của Barclays Plc, sự suy hoại của các khoản cho vay tại AgBank là do ngành sản xuất, bán buôn và bán lẻ, mà Barclays gọi là “một mối quan ngại lớn đang gia tăng”.

Tại Ngân hàng Trung Quốc, tổng các khoản nợ xấu vào ngày 31/12/2014 là 135,75 tỷ USD (843 tỷ nhân dân tệ), tăng 42% so với cuối năm 2013. ICBC cũng có tỷ lệ tăng tương tự 33% so với năm ngoái.

Các khoản thanh toán giảm

Các tài sản ngân hàng bị suy giảm phù hợp với mức thu nhập ròng thấp nhất của các ngân hàng quốc doanh trong một thập kỷ qua. Theo dự đoán của Bloomberg, mức tăng trung bình của thu nhập ròng năm 2014 của 5 ngân hàng lớn – gồm Bộ Tứ cộng thêm Ngân hàng Truyền thông (Bank of Communications) – là 6,7%, mức tăng thấp nhất trong hơn một thập kỷ qua.

Thêm vào đó, ba trong số bốn ngân hàng lớn nhất của Trung Quốc đã thông báo mức chi trả cổ tức thấp hơn để ứng phó với khoản lợi nhuận kỳ vọng bị suy giảm.

Lãi suất giảm vắt kiệt các ngân hàng hơn nữa

Tương lai trước mắt của các ngân hàng lớn của Trung Quốc thậm chí còn ảm đạm hơn.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (Ngân hàng Trung ương của Trung Quốc) đã cắt giảm lãi suất hai lần kể từ tháng 11 năm ngoái. Điều này sẽ khiến những khó khăn của các ngân hàng trở nên nặng nề hơn. Lãi suất thấp hơn sẽ siết chặt tỷ lệ thu nhập lãi cận biên (Net Interest Margin – NIM), tức chênh lệch giữa thu nhập lãi và chi phí lãi phải trả của ngân hàng.

Xem thêm:

Các khoản nợ quá hạn là một dấu hiệu sớm của nợ xấu trong tương lai. Tại cả bốn ngân hàng thuộc Bộ Tứ, nợ quá hạn đã tăng trung bình 57% từ tháng 6 đến tháng 12/2014. Đây là một tín hiệu báo động nợ xấu sẽ còn gia tăng nhanh hơn trong tương lai.

Từ năm 2013 đến 2014, Ngân hàng Trung quốc đã tăng quỹ dự phòng nợ khó đòi thêm 20 tỷ nhân dân tệ lên đến 189 tỷ nhân dân tệ. Mức tăng 12% này thấp hơn rất nhiều so với mức tăng 42% tổng nợ xấu. Đối với ngân hàng này, điều này có nghĩa là tấm đệm an toàn chống lại rủi ro mất vốn đã mỏng hơn nhiều so với năm ngoái.

bank of chinaMột người đàn ông ngồi bên ngoài chi nhánh Ngân hàng Trung Quốc trong khu buôn bán Bắc Kinh vào ngày 6/7/2011. (Ảnh: Goh Chai Hin/AFP/Getty Images)

Khảo sát chỉ số Quản lý Thu mua (PMI – chỉ số tổng hợp về tình hình sản xuất) mới nhất của Trung Quốc được công bố vào ngày 24/3 là 49,2, cho thấy sự “thu hẹp sản xuất” đáng lo ngại. Các nhà sản xuất ở Trung Quốc bi quan là một dấu hiệu cảnh báo khác cho thấy các khoản nợ xấu có khả năng sẽ không ngừng lại trong tương lai.

Cổ phiếu của Bộ Tứ Ngân hàng đã tăng trong 6 tháng vừa qua cùng với sự phục hồi của thị trường Trung Quốc. Nhưng những cơn gió ngược của nền kinh tế gần đây báo hiệu tương lai sẽ không được suôn sẻ như thế.

Fan Yu, Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s