Cái chết trên ruộng lúa – 08 – Sau chiến bại Điện Biên Phủ – Trận chiến cuối cùng – Trao đổi tù binh


Sau chiến bại Điện Biên Phủ

Inline image 1

Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ gồm ba phân khu yểm hộ lẫn nhau.

Hà Nội, trong mùa Hè 1954

Pháo đài Điện Biên Phủ đã thất thủ. Chiến bại của người Pháp ở Đông Dương đã được định đoạt. Tổng chỉ huy Navarre đã đánh cược và đã thua. Ông đã tập trung 60.000 người lính của quân đội ở tại cái thung lũng lòng chảo hoang vắng đó trong vùng sinh sống của người Thái đen. Ngôi làng Điện Biên Phủ, cho tới lúc đó chỉ là trạm trung chuyển nhỏ bé giữa vùng núi của Bắc Kỳ và đồng bằng sông Mekong của Lào, bây giờ đã nổi tiếng khắp thế giới. Người Pháp đã co cụm ở đó với ý định lôi kéo một trận tấn công vỗ mặt của quân đội Việt Minh về phía mình. Nhiều năm trời, các bộ tham mưu ở Hà Nội đã mơ được đối diện với địch thủ trên một chiến trường công khai và tiêu diệt họ ở đó. Đạo quân viễn chinh đã quá mệt mỏi với cuộc chiến du kích quân tiêu hao, cho tới mức họ chấp nhận những rủi ro thật lớn của sự cô lập trong cái thung lũng lòng chảo hoang vắng đó. Tướng Navarre đã đánh giá quá thấp người thầy giáo dạy sử nhỏ bé Võ Nguyên Giáp chỉ huy quân đội Việt Minh và tính siêng năng cần mẫn của địch thủ ông. Tất cả các chuyên gia đều thề thốt rằng không thể chuyên chở đại bác bằng đường bộ xuyên rừng núi tới Điện Biên Phủ được. Việt Minh đã làm được điều đó dưới những điều kiện gian khổ không thể hình dung ra hết được, và ngay sau loạt đạn đầu tiên của những người bao vây thì công sự của phe phòng thủ đã sụp đổ, những người đã chuẩn bị nhiều lắm là cho đạn súng cối. Tướng lĩnh Pháp ở Đông Dương dường như là muốn xác nhận thêm câu nói của Clémenceau mà theo đó chiến tranh là một việc quá nghiêm trọng để mà được phép giao nó cho giới quân đội.

Inline image 2

Tướng René Cogny (trái), Đại tá Christian de Castries (đầu trần) và Tướng Henri Navarre (ngồi giữa) thảo luận kế hoạch tại chiến trường

Chính phủ bình dân liên minh ở Paris ít nhất thì cũng phải gánh chịu cùng một trách nhiệm to lớn như vậy. Người của Phong trào Cộng hòa  Bình dân, trước đây có lần được xếp vào lực lượng tiến bộ của nước Pháp, bám chặt trong sự mù quáng kỳ lạ vào cái ảo tưởng của di sản thuộc địa. Trong giờ phút cuối cùng, Ngoại trưởng Georges Bidault còn cố gắng thuyết phục người Mỹ ném bom nguyên tử chiến thuật xuống các vị trí của người cộng sản quanh Điện Biên Phủ. Thế nhưng mới trước đó một năm, Washington đã phải miễn cưỡng chấp thuận ngưng bắn ở Triều Tiên. Lần đầu tiên, Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ không thắng được một cuộc chiến mà chấm dứt nó bất phân thắng bại trên cơ sở của hiện trạng. Ngay cả từ John Foster Dulles cũng không còn nghe được gì về việc can thiệp hạt nhân vào Đông Dương nữa. Khi rồi lá cờ đỏ với ngôi sao vàng được treo lên trên công sự Pháp cuối cùng, báo chí Phương Tây, thậm chí cả công chúng Pháp, phản ứng với một cảm giác nhẹ nhỏm đáng thương hại. Lần leo thang chết người của cuộc “chiến tranh bẩn thỉu” đã được ngăn chận. Quân đội Pháp còn giữ được đồng bằng sông Hồng, nhưng cả ở đây, chiến bại toàn bộ của họ chỉ là một câu hỏi của thời gian. Tướng Giáp tập trung quân đội của ông để tổng tấn công vào Hà Nội.

Nhà báo từ khắp nơi trên thế giới đổ về Hà Nội. Chiến tranh Đông Dương – ngược với chiến dịch Triều Tiên – cho tới nay đã bị giới xuất bản quốc tế đối xử giống như con ghẻ. Thậm chí một phần của báo chí Paris cũng xấu hổ trước chiến dịch thuộc địa muộn màng này. Nhưng bây giờ thì giờ khắc cuối cùng sắp đến, và những con kền kền bắt đầu tụ họp lại. Trời nóng nực tới mức khó chịu đựng được trong những tuần mùa hè này. Các cánh đồng ruộng lúa ở đồng bằng sông Hồng bị ngập nước. Hơi bốc lên từ cái hồ không có bờ này biến Bắc Kỳ thành một gian phòng đầy hơi nước. Tinh thần trong trại báo chí mang tính bực dọc. Thiếu tá Roëllec mập mạp đã được thay thế bởi một viên chỉ huy gân guốc có mái tóc đen kiểu bàn chải tên là Gardes, người vui mừng vì hưởng được sự kính nể chung. Thời đó, không một ai đoán rằng bảy năm sau, viên sĩ quan ở Algeria thuộc vào trong số những người chủ mưu của OAS (Organisation de l’armée secrète – Tổ chức quân đội bí mật), đảo chính chống de Gaulle và còn muốn giết vị tướng đó nữa. Báo cáo tình hình, cuộc họp báo hàng ngày, diễn ra sôi động. Các thông tín viên người Mỹ vẫn còn chưa chấp nhận lần rút ra khỏi vùng phía nam của đồng bằng với thành phố Nam Định, là việc khiến cho thủ hiến Trí từ chức. “Sau khi sắp xếp lại mặt trận ở Phủ Lý, quân đội chúng tôi đã vào các vị trí ở Hà Đông”, phát ngôn viên nói. – “Cái gì”, một người Mỹ béo mập hỏi, “các anh cũng bỏ Hà Đông rồi à?” Giới quân đội Pháp phản đối: “Không thể nói về một cuộc rút quân ra khỏi Hà Đông được.” – “Nó sẽ bị bỏ vào ngày kia”, người Mỹ béo mập nói cay độc, không nao núng. Phần lớn các câu hỏi đều xoay quanh số phận của các tù binh Pháp từ Điện Biên Phủ, bị tháp tùng trong những chặng hành trình chết người xuyên rừng rậm và đồi núi dài hàng trăm kilômét để vào các trại giam của Việt Minh. Nhà báo Mỹ trong các thông báo của họ đã tường thuật về một death march (cuộc hành trình chết chóc), cái bị kiểm duyệt quân đội biến thành exhausting march (cuộc hành trình kiệt sức). Người Pháp không muốn chọc giận kẻ thù vào thời điểm quyết định của những cuộc đàm phán ở Genève. Người Mỹ nổi giận về lần giảm nhẹ tường trình của họ. “‘Exhausting march’ có nghĩa là gì? Đối với một người Mỹ thì đi bộ một vòng qua ba khu phố đã là một hành trình kiệt sức rồi.” Tôi nhớ lại cảnh tượng này khi quân đội Mỹ bước vào kế thừa người Pháp mười năm sau đó.

Hà Nội đã trở thành một trại lính kiên cố. Các công sở quấn mình vào trong những hàng rào kẽm gai như trong một cái tổ kén. Bầu không khí vĩnh biệt nằm trên những con lộ rộng lớn có trồng cây và trên những ngôi biệt thự được chăm sóc kỹ lưỡng. Dân thường người Pháp gói ghém đồ đạc vào va li. Họ thảo luận về những thông báo cuối cùng từ Genève. Người thủ tướng mới của Pháp Pierre Mendès-France ngồi ở đó cạnh bàn đàm phán với người Trung Quốc Chu Ân Lai và toàn quyền của Việt Minh Phạm Văn Đồng, người đứng đầu chính phủ sau này của nước Việt Nam thống nhất. Phe cánh hữu thủ cựu của Pháp đã mở đường cho Mendès-France thuộc phái tiến bộ, tự do cánh tả, khi vấn đề là phải uống cạn chén rượu đắng của chiến bại. PMF, như ông được gọi tắt, hoàn toàn không phải là người đầu hàng. Ông tranh cãi với răng nanh và móng vuốt vì mỗi một điều khoản trong hiệp định ngưng bắn, vì mỗi một tất đất ở Đông Dương. Thậm chí ông còn đưa ra một tối hậu thơ cho thời điểm ngưng bắn, nếu không – ông đe dọa như vậy – ông sẽ tăng cường thật nhiều lính nghĩa vụ cho đạo quân viễn chinh. Ngay những người thuộc địa cũ ở Hà Nội cũng kính nể Mendès-France, vì họ biết rằng ông chơi bài tố tuyệt vọng cho tới đâu. Quân đội Pháp ở Bắc Kỳ đứng trước lần sụp đổ.

Tối tối, những loạt súng pháo vang rền ở rìa thành phố. Từ hàng hiên người ta có thể nhìn thấy những họng súng lóe sáng chập chờn ở chân trời.  Từ những quán rượu cạnh bên, từ “Régina” hay “Phénix”, những nốt nhạc đứt quãng của một bài tango Trung Hoa vang lên. Hà Nội thuộc Pháp chuẩn bị kết thúc trong tiếng ồn của nhạc khiêu vũ và đại bác.

 Trận chiến cuối cùng

Inline image 3

Thất bại Điện Biên Phủ đã chấm dứt hoàn toàn sự can thiệp của Pháp ở Đông Dương

Hưng Yên, trong tháng Bảy 1954

Có tiếng hét lớn “Alerte” vào giữa đêm. Những chiếc xe bọc thép trinh sát và xe có xích ở bánh sau, bao bọc xung quanh vị trí của chúng tôi như một vòng tròn pháo đài xe, khai hỏa bắn tận lực. Hỏa châu chiếu sáng màn đêm. Độ một chục quả đạn pháo của Việt Minh rơi xuống gần bộ chỉ huy Pháp. Những người bị thương la to gọi y tá. Tôi cúi người xuống nấp trong cái hố cá nhân hình chữ nhật mà chiếc giường dã chiến dưới cái màn che muỗi của tôi được dựng dưới sự che chở của nó giống như một cái hòm gỗ. Cuộc bắn nhau chấm dứt bất thình lình. Những người lính bộ binh thuộc địa dọc theo con đường của Hưng Yên vừa trải qua trận đánh cuối cùng của cuộc Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất. Vào cùng giờ đó, các chữ ký dưới hiệp định ngưng bắn được đặt xuống.

Khi mặt trời mọc và những người lính Việt Minh của Trung đoàn 42 trong hàng rào dây kẽm gai đã được đếm xong, các viên sĩ quan tụ tập xung quanh chiếc máy ra-đi-ô. Một đại tá béo mập với giọng nói vùng miền nam nước Pháp cởi trần ngồi trước lều như một con chó dữ. Một giọng nói phụ nữ thanh lịch của Đài phát thanh Hà Nội đọc không biểu lộ xúc cảm các điều kiện đầu hàng của Pháp ở Bắc Kỳ. Vĩ tuyến 17 sẽ trở thành đường phân giới giữa Việt Nam đỏ ở miền Bắc và nước cộng hòa quốc gia đối kháng ở miền Nam. Cuộc rút quân ra khỏi Bắc Bộ của Pháp sẽ diễn ra từng chặn một, kéo dài qua nhiều tháng. Qua đó, những nhóm người dân chống cộng sản của miền Bắc có khả năng di tản vào Sài Gòn mà không cần có sự giúp đỡ. Hai năm sau khi ngừng bắn, bầu cử tự do và có kiểm soát ở cả hai nửa phần đất nước sẽ quyết định về tương lai cuối cùng và việc tái thống nhất có thể của Việt Nam.

Không ai nói lời nào trong lúc nghe tin tức. Các gương mặt không biểu lộ cảm xúc. Với việc xác định đường phân giới ở vĩ tuyến 17, qua đó mà thành phố Huế của các hoàng đế thoát được sự kiểm soát của cộng sản, nước Pháp đã thành công vượt quá sự chờ đợi. Đó là nhờ vào sự kiên trì của Mendès-France, nhưng cũng nhờ vào tác động của trưởng đoàn đàm phán Trung Quốc Chu Ân Lai. Chu đã tạo áp lực lên đoàn đàm phán của Việt Minh, và ép buộc họ phải nhượng bộ. Ông muốn qua đó mà không cho người Mỹ vào Đông Dương hay ngay từ lúc đó đã muốn phòng ngừa trước một nhà nước Việt Nam láng giềng quá tự tin?  Các sĩ quan Pháp ở cạnh con đường của Hưng Yên hoàn toàn không biết gì về những cuộc đấu tranh ở hậu trường này của Hội nghị Genève.  Họ không cho rằng phần nhà nước chống cộng sản của Sài Gòn sẽ có cơ hội lâu dài. Đội quân đã tiếp nhận tin ngừng bắn mà không có hân hoa, nhưng cũng không phản đối. Cam chịu là cảm xúc thống lĩnh. Những người lính bộ binh thuộc địa hiểu lờ mờ, rằng họ sẽ để lại một phần của chính họ ở trong đất nước thù địch và xa lạ này, đất nước mà họ thầm kín gắn bó với nó qua một tình yêu không được đáp trả. Họ nhìn ra phong cảnh đồng ruộng bằng phẳng, nơi những người nông dân lại đứng đằng sau các con trâu kéo chiếc cày của họ trong lớp đất bùn màu mỡ, cứ như mồ mả của tổ tiên ở cạnh bên đã không bị tàn phá bởi đạn pháo vài giờ trước đó. Ở cạnh một cái ao, nơi những đứa trẻ con xinh đẹp cười đùa và tắm táp, có một bụi cây màu xanh nhạt đang nở hoa. Giống như những người lính muốn hấp thu thật sâu các hình ảnh này vào người họ, trước khi họ trở về với sự đơn điệu đầy sương mù của những khu công nghiệp ngoại ô ở quê hương họ.

Chúng tôi hồi hộp trên chuyến trở về Hà Nội. Vô số những trái mìn trên đường lộ vẫn còn chưa được dọn. Có những cột khói bốc lên trong những khoảng cách đều đặn, khi có một chiếc xe bị nổ tung. Từ lúc bắt đầu ngừng bắn, sự bình thản kiên nhẫn được trình diễn ra cho tới nay đã chấm dứt. Bây giờ thì “chỉ đừng là người chết cuối cùng của cuộc chiến đã bị đánh bại này”.

Viên đại tá béo mập giống như thức tỉnh từ một giấc mơ nặng nề. Ông không nói từ nào, còn không chửi thề đến một lần. Ông đưa tay từ giã và tìm lại được tiếng nói: “Tôi không nói adieu với các anh. Tôi nói hẹn gặp lại, vì vẫn còn tiếp tục. Hẳn là chẳng bao lâu nữa chúng ta sẽ gặp lại nhau ở Bắc Phi.” Ông nói thật là đúng.

Trao đổi tù binh

Inline image 4

Hiệp định Genève, 1954

Hai Thon, trong mùa hè 1954

Người ta bắt đầu trao đổi tù binh ngay sau khi Hiệp định Genève được ký kết. Trong những cuộc hành quân dài, Việt Minh đã dẫn một phần của quân đội đóng ở Điện Biên Phủ về thành trì của họ tại tỉnh Thanh Hóa ở cạnh biển, nơi mà người Pháp chưa từng bao giờ có thể đứng vững ở đó trong mười năm của cuộc chiến. Hải quân Pháp về phần mình đã đưa ra một chiếc tàu đổ bộ kiểu LSM, để chở một trăm người Việt Minh bị bắt giam đến điểm gặp trong vùng đất của kẻ địch.

Những người lính Việt Minh bị bắt tạo một ấn tượng kỷ luật. Các nữ y tá Pháp, những người phải chịu đựng sóng biển nhiều nhất trên con tàu phẳng này, phản đối việc nhiều mối tình bạn đàn ông hết sức thân mật đã thành hình giữa những người Việt Nam này trong những năm dài sau hàng rào kẽm gai. Một thiếu úy cụt tay của Sư đoàn 320 nắm quyền chỉ huy. Tại lần chuyên chở đầu tiên này, đa số là người bệnh và bị thương. Người phát ngôn chính thức của nhóm là một người đàn ông trẻ tuổi gầy gò, đã hồi phục một cách đáng ngạc nhiên từ những vết bỏng napalm nặng của ông. Ông quả quyết mình là một người lính bình thường. Thật sự thì ông hẳn là một chính ủy. Ông nói trong tiếng Pháp ngập ngừng về niềm tin của mình, rằng sự thống trị của những tên thực dân mới và của những kẻ độc quyền rồi cũng sẽ sụp đổ ở Nam Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ mang lại hòa bỉnh và sự công bằng cho dân tộc của ông. Trong tương lai, bất cứ một tù binh nào cũng sẵn sàng hy sinh tất cả. Bài diễn văn của người cựu sinh viên với ánh mắt cuồng tín không nổi bật bởi tính độc đáo. Mang tính bi kịch nhiều hơn là trường hợp của một người lính cụt chân theo đạo Công giáo từ tỉnh Phát Diệm. Ông ấy không muốn dính líu gì tới chủ nghĩa cộng sản. Thế như Bác Hồ đã tạo lập một mặt trận yêu nước rộng rãi mà trong đó bên cạnh người Mác-xít cũng có chỗ cho người Cơ đốc giáo. Nhìn chung thì những người tù binh trên con tàu đổ bộ này lo lắng nhiều hơn là hân hoan. Hẳn là họ tự hỏi cuộc tiếp đón bởi các cơ quan đỏ vào ngày hôm sau sẽ như thế nào.

Vào sáng sớm, chúng tôi đến được cửa sông của con sông Mã và mắc cạn đến ba lần. Cuối cùng, một chiếc tàu buồm tiến đến gần mà một lá cờ trắng với chữ thập đỏ đang bay trên cột buồn của nó. Ba sĩ quan Việt Minh trong bộ quân phục xanh màu cỏ ngồi xổm ở mạn tàu. Theo thỏa thuận, họ không được phép mang theo vũ khí, nhưng dưới một tấm bạt bị trượt đi thì người ta có thể nhận ra được vài khẩu súng. “Tính tin người của họ thật là làm cho người ta cảm động”, viên thiếu tá thuyền trưởng cao nghều chỉ huy cuộc trao đổi tù binh bên phía Pháp cười to. Rồi ông nhảy xuống một cái xuồng nhỏ và chèo vào đất liền cùng với người bác sĩ quân y, trong khi một hoa tiêu địa phương lái chiếc tàu của chúng tôi cho tới gần bờ. Nấp ở phía sau bụi rậm của con dốc là ngôi làng đánh cá nghèo Hai Thon. Khối đồ sộ màu xanh của núi Thanh Hóa lấp lánh ở chân trời. Trong lúc cánh cửa rộng ở đầu con tàu đổ bộ nặng nề mở ra, những người tù binh bắt đầu xếp thành hàng. Chúng tôi nhảy xuống chiếc bè tre đang đi về phía chúng tôi và lội nước ở đoạn cuối cùng cho tới bãi cát. Khoảng ba mươi người lính Việt Minh và sĩ quan đang chờ chúng tôi. Họ không mang quân hàm lẫn huy chương. Ở cách xa một đoạn, người dân thường đứng chen chúc với nhau trong bộ quần áo nông dân màu nâu đen.

Trong ngôi nhà tiếp đón bằng tre có một cái bàn thương lượng được trải khăn vàng. Ngự ở đầu của nó, giống như trên một cái bàn thờ tổ tiên, là tấm hình Hồ Chí Minh dưới lá cờ đỏ có ngôi sao vàng. Đại diện của phía bên kia tự giới thiệu. Phát ngôn viên của họ là một thiếu tá khắc khổ. Giọng nói của cuộc đàm phán lạnh lùng và đúng mực. Người ta thống nhất với nhau là các tù binh Việt Minh lên đất liền trước, và tiếp theo sau đó là lần trả tự do cho một trăm người Pháp. Là người trở về đầu tiên, viên thiếu úy của Sư đoàn 320 bước đến gần người thiếu tá và báo cáo. Viên thiếu tá ôm chầm lấy ông ấy thật mạnh và vụng về cho tới mức người thiếu úy lảo đảo. Ủy ban tiếp đón của Việt Minh rõ ràng là cảm động, khi các tù binh trên những chiếc bè tiến tới gần và theo hiệu lệnh của viên chính ủy của họ mà hô to những câu khẩu hiệu đã được tập dượt sẵn, hoan hô Hồ Chí Minh, cách mạng và chiến thắng. Mỗi một lần muôn năm được người dân đánh cá tưởng thưởng bằng tiếng vỗ tay. Bây giờ, những người Việt Minh bị bắt ra vẻ mệt mỏi và ốm đau nhiều hơn là thật sự. Những người phụ nữ nông dân ôm chầm lấy họ, quạt gió cho họ và vuốt ve mặt họ. Những người trở về nhà nhanh chóng cởi bỏ bộ đồ Pháp ra khỏi người và đổi nó lấy bộ quân phục của Việt Minh.

Chúng tôi có thể đi lại tự do và nói chuyện phiếm tương đối thoải mái với đại diện của phía bên kia. Họ quan tâm tới các diễn tiến ở châu Âu, và có nhiều thông tin tới mức đáng ngạc nhiên. Cuộc trao đổi chấm dứt đột ngột khi người Pháp nhìn thấy các tù binh của họ. Họ bị trận đánh Điện Biên Phủ, chuyến đi vô tận về Thanh Hóa và những bệnh nhiệt đới hành hạ thật đáng sợ. Nhiều người nằm trên cáng dưới một cái mái che tạm bằng lau sậy. Rất ít người còn có thể tự đi lại. Họ chào mửng những người đồng hương đang tới gần với đôi mắt sốt, cảm ơn. Không, họ không bị hành hạ. Nhưng chuyến đi bộ qua rừng rậm thật là chết người, và rất nhiều người đã chết. Họ nhận được cùng thức ăn uống như những người lính Việt Minh, nhưng đối với một người Âu thì chúng hoàn toàn không đủ. Hầu như tất cả đều mắc bệnh lỵ và sốt rét. Các nữ y tá người Pháp, chăm sóc ngay lập tức cho đội quân gầy giơ xương đó, bây giờ nhìn thù địch và căm thù tới lực lượng chăm sóc người Việt. Cuộc chuyên chở ra bờ sông được bắt đầu trong bầu không khí buồn phiền. Trước khi họ lên tàu đổ bộ, những người Pháp trở về quê hương muốn, hẳn là đã nhìn thấy từ kẻ địch, bày tỏ lòng yêu nước và sự tin tưởng theo cách của họ. Nhưng họ chưa từng bao giờ học cách hô khẩu hiệu. Một nhóm người hét to “Hipp hipp hurra!” như trong sân bóng đá, và một người bị thương ở chân, đi cà nhắc, hô to “Vive la France!”, giống như ông ấy là de Gaulle vậy.

Chuyến trở về Hải Phòng rất cực nhọc. Một ngọn gió mạnh thổi lên trên Vịnh Bắc Bộ. Những người sống sót của Điện Biên Phủ kể về trận đánh, về sự thất bại của giới chỉ huy, về sự ngạc nhiên khủng khiếp khi hỏa lực pháo binh bất thình lình dập xuống những vị trí không đủ chắc chắn của họ. Một tiểu đoàn Thái đào ngũ ngay lập tức. Lực lượng quân đội da màu còn lại của Union Française thụ động và tìm nơi ẩn nấp. Thật sự chiến đấu cho tới cái hố cá nhân cuối cùng và cho tới kết cuộc chỉ là những người lính nhảy dù Pháp và lính lê dương. Những người lính thuật lại đầy khinh bỉ về các sĩ quan của những đơn vị khác, những người đã không lo cho người của họ. Nhưng lính lê dương, cho tới tám mươi phần trăm là người Đức, thì đã bước ra để chết, giống như trong một trận đánh huyền bí của người Goth.

Hai viên thiếu úy kiệt lực không nhập cuộc. Họ đã bị Việt Minh bắt ngay từ lúc bỏ Cao Bằng vào cuối năm 1950. Các chính ủy cộng sản đã công kích họ nhiều năm trời – không ngày nào mà không có học tập chính trị và cải tạo nhiều giờ liền. Để sống sót, nhưng cũng từ một sự tò mò trí thức nhất định, các tù binh của trại sĩ quan Pháp – ngược với các hạ sĩ quan thô lỗ, giả điếc với các tuyên truyền viên đỏ – đã tham gia cuộc chơi và một phần còn giả vờ tin vào chủ nghĩa Mác và chống chủ nghĩa thực dân nữa. Điều kiện sống trong những trại tù binh này khủng khiếp đã đủ, nhưng khó có thể chịu đựng nhất về lâu dài là tính khăng khăng cứ cho mình là đúng, sự kiêu ngạo về tư tưởng hệ, thái độ kẻ cả ở những người thuyết giáo da vàng của cuộc cách mạng thế giới này. “Sau một năm, chúng tôi có cảm giác như mình là những con chuột lang mà người ta đang tiến hành những thử nghiệm đột biến tư tưởng hệ ở chúng. Điều đó tồi tệ và làm mất phẩm cách nhiều hơn là đói ăn và bệnh tật”, một viên thiếu úy nói. “Nhưng chúng tôi đã học được một điều”, người đi cùng với ông nói, “tức là chúng tôi đã tiến hành một cuộc chiến ngu ngốc, hoàn toàn không hợp thời. Ở đây trong châu Á và ngày mai hẳn là ở châu Phi, chúng tôi đối đầu với một cuộc “chiến tranh cách mạng”, và chỉ có thể tự khẳng định được chúng tôi ở nước ngoài khi chúng tôi đối phó với những người da màu với cùng những biện pháp tuyên truyền, với một sự nhồi sọ tàn bạo tương tự như Việt Minh đã dạy cho chúng tôi. Không biết là liệu chúng tôi có phải cải tạo người Pháp ở nước mẹ tương tự như vậy hay không, để họ học được rằng tình yêu tổ quốc, sự trung thành và ý thức kỷ luật là gì. Các chính khách và đảng phái của nền Đệ tứ Cộng hòa đã phản bội chúng tôi một cách thật nhục nhã và đã bỏ mặc chúng tôi, nhưng nếu cần thì chúng tôi sẽ dạy cho họ biết rằng đổi mới cách mạng là gì.” Viên thiếu úy thứ nhì nói giọng khàn khan và gần như là thì thầm. Bây giờ ông bị một cơn ho hành hạ, và mảmh vải sạch mà các nữ y tá đã đưa cho ông nhuộm màu máu. Sóng  biển mạnh tới mức người trên tàu – ngoại trừ các thủy thủ – đều buồn nôn. Chẳng bao lâu sau đó, chúng tôi bám chặt vào lan can tàu, để cho cơn bão oi bức thổi vào mặt và nôn mữa vào trong màn đêm đen như mực.

https://phanba.wordpress.com/cai-chet-tren-ruong-lua/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s