Mỹ sẽ không để mặc Biển Đông cho Trung Quốc thao túng.

CXN_052515_8901_Sưu Tầm: Võ Văn Ái Là Ai? (monks): Ác tăng sát nhân giết chết VNCH *Nhận định của : GS Carlyle Thayer – Học viện Quốc phòng Úc
Tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter đã yêu cầu Lầu Năm Góc cân nhắc các phương án nhằm ngăn cản Trung Quốc thực hiện các hoạt động cải tạo đất đá trên biển Đông. Chưa có sự phê chuẩn chính thức đối với việc điều tàu chiến vào vùng nước xung quanh các thực thể mà Trung Quốc đã cải tạo đất. Nếu kế hoạch này được phê chuẩn, đây sẽ là một phần của một chương trình kéo dài của Mỹ nhằm bảo đảm tự do lưu thông trong vùng biển, nơi điểm xuất phát đã vượt quá giới hạn mà Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển đã đặt ra.
Mục đích của việc tuần tra trên biển và trên không là chặn trước, phủ đầu và thách thức bất kỳ nỗ lực nào của Trung Quốc trong việc khẳng định quyền kiểm soát đối với các vùng biển và không phận mà nước này không được công nhận về mặt pháp lý. Theo các báo cáo, tàu chiến Mỹ sẽ tuần tra trong vòng 12 hải lý xung quanh các thực thể mà Trung Quốc cải tạo. Điều này cho thấy Mỹ coi những thực thể này là đá theo luật quốc tế, chứ không phải đảo.
Trung Quốc tuyên bố chủ quyền “không thể tranh cãi” đối với tất cả các thực thể địa lý nằm trong đường chín đoạn và vùng biển tiếp giáp các thực thể đó. Trung Quốc cũng tuyên bố luật pháp của họ cao hơn Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển khi xét đến các hoạt động quân sự nước ngoài trong vùng đặc quyền kinh tế và lãnh hải của họ. Trung Quốc yêu cầu phải được thông báo trước và có quyền phê chuẩn trước khi các hoạt động này diễn ra. Trung Quốc kiên quyết bác bỏ mọi nền tảng pháp lý được sử dụng cho các hành động mà Mỹ đề xuất.
Mục tiêu tối thượng của Trung Quốc là rõ ràng kể từ năm 2009, khi nước này chính thức đệ trình đường chín đoạn lên Liên Hợp Quốc. Trung Quốc sẽ tuyên bố “chủ quyền không thể tranh cãi” của mình đối với tất cả thực thể địa lý trên biển Đông. Dựa trên tiền đề này, Trung Quốc sẽ có những bước đi để bảo vệ các thực thể mà nước này chiếm đóng. Trung Quốc cũng sẽ cải tạo đất, xây dựng cơ sở hạ tầng và bảo vệ các công trình trên đó. Trung Quốc đang tìm cách về lâu về dài đưa biển Đông vào quyền kiểm soát của họ, từ đó gây áp lực với các quốc gia Đông Nam Á phải thừa nhận và tôn trọng bá quyền Trung Quốc.
Theo thông tin mà tôi có được, giàn khoan Hải Dương 981 đang trở về Trung Quốc sau khi thực hiện các hoạt động thăm dò ở vùng biển Myanmar. Việc Hải Dương 981 di chuyển không liên quan thông tin nói rằng Mỹ có khả năng tuần tra trên biển và trên không đối với những nơi Trung Quốc cải tạo đất – khu vực xa hơn về phía nam trên biển Đông.
Tháng trước, Mỹ bắt đầu tăng cường to tiếng chính trị, bắt đầu bằng các tuyên bố của chỉ huy Hạm đội 7 của Mỹ, lãnh đạo Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương, Bộ trưởng Quốc phòng Ashton Carter và cả bản thân Tổng thống Barack Obama. Mới đây, hai trợ lý bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng Mỹ điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, chỉ trích Trung Quốc. Tất cả những tuyên bố này được thiết kế để Trung Quốc phải để ý rằng, các vấn đề biển đảo, hàng hải đứng đầu chương trình nghị sự của Mỹ trong quan hệ với Trung Quốc. Mỹ đang cố gắng thuyết phục Trung Quốc ngừng cải tạo đất và cư xử ôn hòa hơn. Chuyến thăm mới đây của Ngoại trưởng Kerry tới Bắc Kinh nhằm chuyển thông điệp chính thức của Mỹ trước khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Washington.
Trung Quốc đang xây dựng cơ sở hạ tầng thực tế bằng cách mở rộng đường băng trên đảo Phú Lâm và xây dựng đường băng trên đá Chữ Thập, để cho phép nước này áp đặt ADIZ và nỗ lực bảo đảm thực thi ADIZ trong tương lai. Hiện Trung Quốc chưa đủ năng lực để làm vậy. Trung Quốc giành quyền áp đặt ADIZ nhưng lập luận rằng, tình hình hiện tại chưa đến mức phải làm thế. Tuy nhiên, quân đội Trung Quốc đã thách thức các chuyến bay của Philippines trên các thực thể mà Trung Quốc cải tạo, bằng cách ra lệnh cho máy bay Philippines rời khỏi “khu vực an ninh quân sự”.
Trung Quốc cũng sẽ đặt radar tầm xa và có thể đặt các loại tên lửa phòng không trên các thực thể mà nước này chiếm đóng. Trung Quốc đang phát triển loại máy bay phản lực cất cánh và hạ cánh nhanh gọn, không đòi hỏi phải có đường băng dài. Trung Quốc có thể đưa loại máy bay này ra biển Đông bằng loại tàu đổ bộ kiểu ụ nổi kích thước khổng lồ, rồi đặt lên đường băng khi đường băng được xây xong. Trung Quốc đã tuyên bố ý định áp đặt ADIZ, coi đó là lời cảnh cáo các nước Đông Nam Á chớ có thách thức Trung Quốc. Trung Quốc sẽ đợi đến thời điểm chín muồi. Có thể mất một thời gian nữa Trung Quốc mới tuyên bố ADIZ trên biển Đông.
Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden vừa chỉ trích chính sách ngày càng hung hăng của Trung Quốc đối với vấn đề biển Đông khiến tình hình thêm căng thẳng và gây nguy cơ xảy ra xung đột ở khu vực. Phát biểu tại lễ tốt nghiệp tại Học viện Hải quân ở bang Maryland vừa qua, ông Biden nói rằng, tự do hàng hải và việc giải quyết hòa bình các tranh chấp lãnh thổ đang bị thách thức bởi những hành động của Trung Quốc ở khu vực tranh chấp. Theo Reuters, ông Biden là quan chức cấp cao nhất của Mỹ lên tiếng quan ngại về việc Bắc Kinh xây dựng các đảo nhân tạo ở khu vực tranh chấp trên biển Đông, từ khi xảy ra vụ Hải quân Trung Quốc xua máy bay Mỹ trong không phận quốc tế ở Trường Sa. “Họ đang ồ ạt xây đường băng, hạ đặt giàn khoan dầu, áp đặt lệnh đánh bắt cá đơn phương ở khu vực tranh chấp, cải tạo đất, tuyên bố sẽ áp đặt vùng nhận diện phòng không”, ông Biden nói. “Như tôi nói, căng thẳng đang ở mức rất cao, nhưng các bạn sẽ ở đó để giữ gìn hòa bình”, Phó Tổng thống Mỹ nói với các học viên hải quân vừa tốt nghiệp. Ông Biden cho biết, một phần trong chính sách xoay trục sang châu Á-Thái Bình Dương của Mỹ sẽ bao gồm việc luân chuyển đáng kể các lực lượng quân sự sang khu vực này. “Đó là lý do tại sao 60% lực lượng Hải quân Mỹ sẽ đóng quân ở châu Á-Thái Bình Dương vào năm 2020”, ông Biden nói.
Căng thẳng ở Biển Đông gia tăng kể từ thời điểm cuối năm ngoái, với một cục diện mới phức tạp hơn ngay trước thềm diễn ra Đối thoại Kinh tế Chiến lược Mỹ – Trung.
Trung Quốc là bên bị công kích mạnh, cả về “mặt trận pháp lý” lẫn “hoạt động xây dựng”. Nếu cuối năm 2014 là việc công bố bản đồ “đường 9 đoạn” phi lý thì nay là hành vi cải tạo, bồi đắp trái phép để tạo ra những “đảo nhân tạo”.
Nhiều nước lên tiếng chỉ trích các động thái mới nhất này của Trung Quốc trên ba khía cạnh:
1. Xây “đảo nhân tạo” là đi ngược lại Tuyên bố của các bên về cách hành xử trên Biển Đông (DOC);
2. Hoạt động này phá vỡ chất lượng nước cùng với các rạn san hô, tàn phá hệ sinh thái, gây tiêu cực đến nguồn lợi thủy sản của các nước láng giềng;
3. Trung Quốc chiếm giữ khu vực trung tâm chiến lược ở biển Đông để duy trì thế bá chủ về hàng hải và hàng không và nếu không ngăn chặn kịp thời, Bắc Kinh có thể sẽ có những bước đi nguy hiểm kế tiếp.
Tuyên bố Hội nghị thượng đỉnh ASEAN (27/4/2015) đã đề cập đến hoạt động xây dựng, cải tạo của Trung Quốc. Cùng lúc, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Hishammuddin Hussein kêu gọi các nước ASEAN thành lập một lực lượng gìn giữ hòa bình chung, tăng cường lòng tin để giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông. Tư lệnh Hạm đội 7 (Mỹ) đóng tại Thái Bình Dương Robert Thomas cũng ủng hộ ý tưởng về một lực lượng tuần tra hỗn hợp của ASEAN ở Biển Đông.
Những nước vốn trước đây thường chỉ sắm vai “người quan sát”, “nhà tư vấn cấp cao” cũng đã bắt đầu có những bước đi nhằm thể hiện quan điểm. Mỹ là nước đầu tiên lên tiếng. Tại Hội nghị Ngoại trưởng Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) tháng 7/2014, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry yêu cầu “đóng băng” các hành động gây hấn ở biển Đông. Từ đầu năm đến nay, Washington liên tiếp đưa ra những chỉ trích ở tầm cấp cao nhằm vào trung Quốc.
Điển hình là hôm 22/4 vừa qua, Tổng thống Barack Obama cáo buộc Bắc Kinh thích sử dụng “sức mạnh cơ bắp” hơn là các “cơ chế quốc tế thông thường” trong giải quyết các tranh chấp. Trước đó, ngày 15/4, Hội nghị Ngoại trưởng các nước Nhóm G-7 ra tuyên bố bày tỏ mối quan ngại trước các hoạt động cải tạo đất, đá của Trung Quốc ở Biển Đông, làm thay đổi nguyên trạng và gia tăng căng thẳng; “kịch liệt phản đối ý đồ tuyên bố chủ quyền bằng việc sử dụng vũ lực, đe nạt”.
Mỹ và các đồng minh có lý do để lo ngại về tham vọng độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc. Đây là vùng biển có các tuyến giao thương hàng hải huyết mạch (SLOC), đảm bảo chuyên chở lượng hàng hóa lên đến 5.000 tỉ USD/năm. Nếu Bắc Kinh kiểm soát những SLOC này, có thể tàu thuyền của nước khác sẽ buộc phải “xin phép” để được qua lại. Không những vậy, quân đội Trung Quốc sẽ đặt các căn cứ hải quân của Mỹ vào thế dồn ép. Việc “đòi chủ quyền” sau khi xây “đảo nhân tạo” khi đó sẽ gây ra những hệ quả xấu về cả quân sự và thương mại đối với Mỹ và nhiều nước.
Đây là lần đầu tiên Mỹ và phương Tây chia sẻ một quan điểm thống nhất về tranh chấp ở Biển Đông. Điều này đã đưa tới một sự thay đổi về tình thế: Trung Quốc từ chỗ chỉ có mâu thuẫn với một số bên tranh chấp tại khu vực, đã phải đối mặt với nhiều “tay chơi” quốc tế khác. Hôm 4/5, Tờ The Diplomat (Nhà Ngoại giao) của Nhật Bản cho đăng tải bài viết, nói rằng Mỹ sẽ “không chấp nhận” đường pitch đối với các đảo nhân tạo mà Trung Quốc xây dựng, khẳng định Bắc Kinh sẽ phải đối mặt với một cuộc chiến dâng cao từ những quốc gia có chia sẻ lợi ích tại khu vực. Không dừng lại ở lời nói, Washington cũng đã hành động để “thử phản ứng” của Bắc Kinh. Ngày 20/5, Mỹ điều máy bay do thám P-8A Poseidon bay tuần tra trên một số “đảo nhân tạo” mà Trung Quốc xây dựng ở Biển Đông.
Tàu hải quân Trung Quốc đã 8 lần phát loa yêu cầu máy bay Mỹ rời đi. Mỹ khẳng định sẽ tiếp tục có các chuyến bay tuần tra như vậy. Đáp lại, ngày 25/5, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho biết, Bắc Kinh đã gửi kháng nghị phản đối “hành vi gây hấn” của Mỹ, hối thúc Washington “sửa chữa lỗi lầm, dừng ngay những lời nói và việc làm vô trách nhiệm”.
Tựu chung lại, hồ sơ Biển Đông sẽ không thể nằm ngoài tổng thể quan hệ Mỹ – Trung. Vấn đề phức tạp nằm ở chỗ, Trung Quốc không muốn Mỹ can thiệp, trong khi Washington thì quyết không đứng ngoài và đó là yếu tố tạo ra căng thẳng. Biển Đông chắc chắn sẽ là điểm trọng tâm được đề cập tại Đối thoại Kinh tế Chiến lược Mỹ – Trung được tổ chức vào tháng tới tại Washington.
Tổng hợp


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s