Luật thuế thu nhập cá nhân của Trung Quốc bất công đối với người nghèo ra sao?


Luật thuế thu nhập cá nhân của Trung Quốc bất công đối với người nghèo ra sao?

ETvn Staff 20 hours trước  

Trung Quốc năm 2014 có tới 82 triệu người sống dưới mức nghèo khổ, theo thông tin của ibtimes.co.uk (Ảnh: free-stock-illustration.com)
Trung Quốc năm 2014 có tới 82 triệu người sống dưới mức nghèo khổ, theo thông tin của ibtimes.co.uk (Ảnh: free-stock-illustration.com)
Suốt hàng thập kỷ qua, các nhà lập pháp của Trung Quốc luôn chần chừ việc cải cách luật thuế thu nhập cá nhân. Luật thuế này ngay từ đầu đã quy định bất công đối với các nhóm người có thu nhập thấp, đặc biệt là những người có thu nhập không cố định, chẳng hạn như sinh viên và nhà văn.

Năm nay dự kiến sẽ có một cuộc cải cách chấm dứt việc tính thuế bất công này, tuy nhiên nó đã được nói đến hơn một thập kỷ nay, và năm nào giới truyền thông cũng đưa những tin tương tự. Đến giờ vấn đề này vẫn chưa có bước tiến đáng kể nào.

Luật thuế thu nhập cá nhân của Trung Quốc được ban hành vào năm 1980, quy định khoản thu nhập miễn thuế đối với một số trường hợp là 800 tệ (khoảng 2,8 triệu đồng), trong đó có thu nhập từ tiền công lao động và tiền bản quyền từ việc xuất bản sách. Mức thu nhập miễn thuế đối với những người có mức lương cố định đã được nâng lên nhiều lần trong vòng 35 năm qua. Trong khi đó, một số nhóm đối tượng có thu nhập thấp (chẳng hạn các công nhân nhập cư, nhà văn, học sinh, và những người làm bán thời gian, có thu nhập không ổn định khác) vẫn chỉ được áp dụng mức miễn thuế 800 tệ. Giá trị của 800 tệ đã giảm mạnh do lạm phát trong ba thập kỷ qua, nhưng mức miễn thuế này vẫn như trước.

Như vậy, các nhà lập pháp Trung Quốc đã tạo ra một hệ thống thuế bất bình đẳng và bất công, trong đó các nhóm có thu nhập thấp hơn lại bị đánh thuế một khoản lớn hơn.

Thu nhập bản quyền tác giả

Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia của Trung Quốc công bố, trong năm 2014 mức lương trung bình hàng năm trên toàn quốc là 50.000 tệ (khoảng 176 triệu đồng), hay 4.167 tệ/tháng (khoảng 14.6 triệu). Đối với phần lớn người lao động bình thường, sau khi giảm trừ các khoản phúc lợi xã hội, (gồm 5 loại hình bảo hiểm và 1 quỹ nhà ở), mức lương này nằm trong mức thu nhập được miễn thuế tiêu chuẩn là 3.500 tệ/tháng, vì vậy họ không nộp thuế thu nhập.

Rất ít nhà văn ở Trung Quốc kiếm được tiền bản quyền cao hơn mức lương trung bình toàn quốc 50.000 tệ. Nhưng, giả sử một nhà văn xuất bản một cuốn sách và được trả 50.000 tệ tiền bản quyền, ông này sẽ phải nộp 5.600 tệ (khoảng 19.7 triệu đồng) tiền thuế thu nhập, vì mức thu nhập miễn thuế đối với thu nhập từ tiền bản quyền tác giả là 800 tệ.

Như vậy, một người lao động bình thường có thu nhập cố định 50.000 tệ/năm không phải nộp bất kỳ khoản thuế thu nhập nào, nhưng một nhà văn kiếm được 50.000 tệ từ một cuốn sách lại phải nộp 5.600 tệ tiền thuế. Điều này rõ ràng là không công bằng.

Thực tế là, 90% ngành công nghiệp xuất bản của Trung Quốc bao gồm hoạt động sao chép và đạo văn. Tiền bản quyền ít và bị đánh thuế cao là một số lý do cho hiện tượng này. Rất ít nhà văn Trung Quốc có thể kiếm sống bằng việc viết văn. Ông Lưu Tỉnh Long, một nhà văn được trao giải thưởng Văn học Mao Thuẫn, một trong những giải thưởng văn học danh giá nhất Trung Quốc, từng nói: “Khi tôi hoàn tất một cuốn tiểu thuyết có độ dài trung bình, tiền bản quyền của cuốn sách thậm chí còn không đủ để trả cho một buổi chiêu đãi bạn bè tôi.”

Các nhóm chịu thiệt khác

Sinh viên phải nộp 20% tiền thuế cho bất kể thu nhập nào vượt quá 800 tệ kiếm được từ việc làm thêm vào mùa hè. Ví dụ, một sinh viên nghèo kiếm được 3.000 tệ/tháng phải nộp 480 tệ tiền thuế, trong khi một nhân viên bình thường kiếm được 11.000 tệ/tháng cũng nộp 480 tệ tiền thuế. Chưa kể đến việc sinh viên thì không được hưởng hệ thống phúc lợi “5 loại hình bảo hiểm và 1 quỹ nhà ở” của Trung Quốc.

Một công nhân nhập cư kiếm được 24.000 tệ trong sáu tháng phải nộp 3.800 tệ tiền thuế. Và anh ta cũng không được hưởng các phúc lợi từ 5 loại hình bảo hiểm và 1 quỹ nhà ở, hay bất kỳ phúc lợi xã hội nào khác.

Trong khi đó, một nhân viên bình thường có mức lương hàng tháng 4.000 tệ (khoảng 14 triệu đồng) không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, vì thu nhập của anh này ở dưới mức thu nhập chịu thuế tối thiểu là 3.500 tệ sau khi giảm trừ phúc lợi 5 loại hình bảo hiểm và 1 quỹ nhà ở.

Khoảng cách giàu nghèo

Thuế thu nhập cá nhân của Trung Quốc không xem xét thu nhập hộ gia đình, mà chỉ xét đến thu nhập cá nhân. Điều này có thể dẫn đến việc đánh thuế nhiều hơn đối với một số cá nhân có thu nhập thấp phải nuôi những người không đi làm trong gia đình.

Ngoài ra, còn có sự khác nhau đáng kể trong thu nhập và chi tiêu của các công chức và những người dân thường. Cán bộ công chức được hưởng chăm sóc y tế miễn phí và được hoàn trả chi phí y tế cao hơn nhiều so với dân thường. Chi phí y tế hàng năm của một gia đình bình thường là 20.000 tệ thì họ chỉ được hoàn trả một nửa, trong khi một cán bộ công chức có khoản chi phí y tế như vậy thì có thể được thanh toán đầy đủ, và khoản thanh toán đó được lấy từ tiền thuế của dân.

Trung Quốc cần chấm dứt hệ thống tính thuế thu nhập cá nhân có tính chất phân biệt đối xử này. Hơn nữa, việc tính thuế phải dựa trên thu nhập hộ gia đình hàng năm. Một số người luôn cho rằng nó là “còn quá sớm” để thực hiện điều này ở Trung Quốc. Nhưng trên thực tế, Ấn Độ, với một mức độ phát triển kinh tế tương tự với Trung Quốc, việc tính thuế dựa trên thu nhập hàng năm của hộ gia đình được áp dụng từ năm 1961. Đối với một số nước, hệ thống này còn được áp dụng vài trăm năm trước. Trong thời đại công nghệ thông tin này, không thể có lý do kiểu như “còn quá sớm”.

Đây là một bản dịch tóm tắt bài viết của ông Liu Zhirong được công bố trên blog cá nhân của ông. Ông Liu Zhirong là một tác giả và blogger nổi tiếng người Trung Quốc, ông thường thảo luận thẳng thắn các vấn đề nhạy cảm về chính trị và kinh tế. Các bài viết của ông thu hút được nhiều độc giả, gồm cả các nhà hoạch định chính sách, các nhà báo và các học giả tại Trung Quốc.

Mai Lan tổng hợp

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s