Chủ-Nghĩa NHÂN-VỊ: Con Đường Mới, Con Đường của Tiến Bộ? (Tiến Sĩ Nguyễn Ngọc Tấn): Kết luận


Chủ-Nghĩa NHÂN-VỊ: Con Đường Mới, Con Đường của Tiến Bộ? (Tiến Sĩ Nguyễn Ngọc Tấn): Kết luận

Posted on October 31, 2013 by 

Inline image 1Inline image 2
Cố TổngThống Ngô Đình Diệm
Tiến Sĩ Nguyễn Ngọc Tấn
Viết cho ngày giỗ 2007

IV – Kết Luận

Chủ-Nghĩa Nhân-Vị được xây dựng trên căn bản Tâm-Linh: đức-nhân và lý-tưởng Thái-Hoà của Việt-Nho. Đứng trên mặt triết học nhận thức, nó nhận diện và đề cao gía-trị và vị-trí của con người. Là một chủ-thuyết chính-trị, nó chủ trương phát triển gía-trị và vị-trí này đến mức cao nhất; chính-quyền có bổn phận tạo điều kiện thuận lợi và làm gương để hướng dẫn dân chúng (cá-nhân và cộng-đồng) đạt đến mục tiêu này.

Vì thế, Chủ-Nghĩa Nhân-Vị khác hẳn với khuynh-hướng duy-tâm của Tây-phương và đối đầu với duy-vật của Karl Marx, là những lý thuyết xuông không thực-dụng và phản khoa-học (Nguyễn-Xuân-Hồng, 1956, tr.98). Dựa trên lý tưởng Thái-Hoà, Ông Diệm đã đưa ra một mô hình chính-trị mới lạ mà Ông gọi là “con đường của tiến-bộ”. Đó là một tổng hợp những giá-trị tốt đẹp nhất của Âu-tây và Á-đông: Trên thượng tầng cấu trúc quốc gia là một chế độ dân-chủ pháp-trị kiểu Tây-phương được điều hoà để phù hợp với thực tại của đất nước bằng một bản hiến-pháp dự-trù dành cho hành-pháp nhiều quyền lực cần thiết. Ở hạ-tầng cơ sở là một nền dân-chủ thực-sự, với một hệ-thống Ấp-chiến-lược mô-phỏng theo hình thức làng xã cổ-truyền Việt-nam và tiến dần đến tự-trị về moị mặt.

Hoài-bão của hai người khai sinh ra Chủ-nghĩa Nhân-vị là muốn chuẩn-bị để mở đường đưa xã-hội Việt-nam tiến vào kỷ-nguyên hậu kỹ-nghệ qua việc tái trang bị cho mỗi con người Việt-nam một đời sống đạo-đức, để xây-dựng lại và phát-triển nguồn vốn xã-hội đã bị phá-sản sau những năm dài đô-hộ của Tầu, Tây, và nhất là hậu-qủa “đào tận gốc, tróc tận rễ” do XHCN của người Việt-nam cộng-sản để lại. Chủ-Nghĩa Nhân-Vị muốn dẫn đường đưa con người Việt-nam trở về mái nhà thân quen của họ, đó là cái xã-hội có một hệ-thống đạo-đức rất hữu hiệu, một cuộc sống phong-lưu nhàn tản, là di-sản văn-hoá vĩnh cửu của người Việt-nam.

Dù Chủ-Nghĩa Nhân-Vị mới chỉ được thử nghiệm trong một thời gian ngắn ở miền Nam Việt-nam, nhưng trong lãnh vực lý-thuyết hàn-lâm, Chủ-Nghĩa Nhân-Vị có một giá-trị đóng góp lâu dài và quan-trọng vào công cuộc phát-triển con người nói chung và đặc biệt là giải-pháp dân-chủ-hóa đặt trên căn bản “sở-hữu-hóa vô-sản – cơm no áo ấm”. Chủ-Nghĩa NhânVị còn cống-hiến một căn bản tư-duy mới để dung hòa tư-tưởng “ai thắng ai” của hệ-thống triết-học duy lý-niệm. Muốn chung sống hòa-bình, cùng nhau tồn tại và tiến-bộ, Chủ-Nghĩa Nhân-Vị cổ võ cho một hệ-thống tư-duy mới xây dựng trên lý-tưởng Tâm-Linh, THÁI-HÒA.

Mô-hình “con-người biết tu-thân” của Chủ-Nghĩa Nhân-Vị đưa ra nhằm giải quyết tận gốc mọi khủng hoảng kinh-tế xã-hội và chính-trị trong đời sống hàng ngày, đáng được các nhà làm chính sách tham-khảo kỹ-lưỡng. Cuối cùng, Chủ-Nghĩa Nhân-Vị là một đóng góp quan-trọng vào ngành chính-trị học đặc biệt là vấn nạn về dân-chủ hóa tại các quốc-gia lạc-hậu và nghèo-khổ. Giải-pháp mà Ông Diệm đưa ra là xây dựng một chế-độ (dân-chủ) đạo-đức”. Chiến-lược xây dựng dân-chủ được thực hiện bằng hai cuộc cách mạng xẩy ra cùng một lúc, với dân-chủ hình thức ở thượng tầng cấu trúc và dân-chủ thực-sự ở hạ tầng cơ sở. Chiến lược này vẫn còn giá trị thực hành, có thể giải-quyết vấn đề dân chủ hóa và chiến-lược “xóa-đói giảm-nghèo” tại Việt-nam hiện nay, đáng được moị nguời lưu tâm.

Tại sao chúng ta lại phải đi mãi đến Bắc Âu để tìm kiếm một mô-hình, trong khi nó nằm sẵn trong kho tàng của Ông Cha, sao lại không lấy ra mà xử dụng? Tại sao lại phải hướng ra ngoài, đi khắp thế-giới tìm một “lý-thuyết suông” để thử nghiệm? Ở miền Nam (1955-1963) trong các khu dinh-điền, khu trù mật, ấp-chiến lược, vân vân, người dân nghèo đã từng có được một mảnh ruộng, một miếng vườn, một căn nhà và một đời sống yên bình ấm no, con cái được ăn học, đau ốm đã có nhà thương thí. Có phải đây là cái xã hôị mà chúng ta đang muốn thực hiện? Dẫn chứng trên đây cũng cho thấy Ông Diệm đã “bắt mạch” đúng bệnh trạng của Việt-nam và liều thuốc “Chủ-Nghĩa Nhân-Vị” đã tỏ ra hữu hiệu, ít là trong lãnh vực kinh tế xã-hội. Nhưng có lẽ “Bụt nhà không thiêng” nên người ta đã không ngó ngàng gì đến cái di sản dân tộc này? Sẽ không bao giờ tìm được một mô-hình hữu hiệu một khi con người lãnh-đạo của Việt-nam chưa biết tu-thân, tề-gia.

Đối với các bạn trẻ, thế hệ lãnh đạo tương lai của dân tộc, Chủ-Nghĩa Nhân-Vị là một tài liệu tham khảo hữu ích và cần thiết cho việc học tập và tìm kiếm những giải-pháp chính-trị cho vấn đề Việt-nam hiện nay. Di-sản tiền nhân là chỗ dựa vững chắc và phù hợp với tình-tự dân-tôc. Chối bỏ nó là đi xa gốc rễ, sẽ mất định hướng và lạc lối. Dựa trên di sản tốt đẹp của Cha Ông, các bạn sẽ tạo nên một hệ-thống lãnh đạo mới với một định hướng rõ rệt. Ngoài ra bài học lịch sử của thế kỷ vừa qua nhắc nhở các bạn rằng: độc-lập, tự-do và dân-chủ không phải là món quà của Ông già Noel và không có một chế độ chính trị nào có thể đem lại cho mình nếu tự mình không bền bỉ đấu-tranh với chính mình, tôn trọng nhân phẩm của mình và các giá trị thiện ích của cộng đồng. Tìm về cội nguồn chính là mở lại con đường truyền thừa lãnh đạo đất nước.

Cuối cùng là một bài học từ cái chết của hai người khai-sinh ra Chủ-nghĩa Nhân-vị: Lãnh-đạo của Việt-nam trong tương lai cần phải lấy lý-tưởng Thái-Hòa làm căn-bản thiết lập ra những định chế hữu-hiệu làm đối trọng (counter-balance) với loại chính-trị “Thực tiễn [Realpolitik]”, để ngăn ngừa những hành động phi dân-chủ, phi nhân bản và coi thường luật-pháp của những kẻ cuồng-tín muốn lạm-dụng quyền-lực. Các định-chế này còn ngăn ngừa sự phung phí nhân-vật-lực của đất nước và sự gián-đoạn về lãnh-đạo quốc-gia trong tương lai.

Ông Cao Xuân Vỹ nói với tôi: “Không có Ông Diệm, không có Việt-Nam Cộng-Hoà.” (17-3-1995) Thú thật lúc đó tôi cho rằng “Ông Vỹ nói hơi qúa chăng?” Nhưng khi nhìn lại lịch-sử, đặc biệt khi đọc lại hồi-ký của Ông Bảo-Đại và những tài liệu về Bang-Giao Quốc-Tế trong giai đọan Chiến-Tranh Lạnh 1945 – 1975, với các văn-kiện như Hiệp-Định Geneve 1954, Hiệp-Định Ba-Lê 1973, The Pentagon Papers (Vol.1) và các “memos” ghi lại nội-dung những cuộc đối thoại giữa Ngoại-trưởng Henry Kissinger của Hoa-kỳ và TT Châu-Ân-Lai của Trung Cộng, thì câu nói này hoàn toàn có căn cứ. Ví-dụ, nếu Ông Ngô-Đình-Diệm không chịu nghe theo yêu-cầu của Hội-Đồng Nhân-Dân Cách-Mạng (Nhị-Lang, 1990), quyết tâm truất-phế Quốc-trưởng Bảo-Đại và biến Nam Việt-nam thành một nước Cộng-Hòa thì cuộc tổng-tuyển-cử tái thống-nhất Việt-nam được người Mỹ trù-liệu trong Hiệp-định Geneve 1954, đã diễn ra vào tháng Bảy năm 1956 và miền Nam-Việt-nam đã nằm dưới ách cai-trị của Hồ-Chí-Minh và đảng CSVN rồi. Thật ra, Ông Cao-Xuân-Vỹ muốn ám-chỉ rằng sự hiện-hữu của Việt-nam Cộng-Hòa đã giúp cho dân-chúng miền Nam thoát khỏi cái họa đẫm máu “cải-cách ruộng đất” và trí-thức miền Nam thoát được vụ-án “Nhân-Văn Giai-Phẩm” mà ĐCSVN đã thi hành ở ngoài miền Bắc; Và miền Nam-Việt-Nam đã được hưởng thêm 20 năm sống trong tự-do, trong khi ở ngoài Bắc dân chúng sống trong tù-ngục với chế-độ bao-cấp, không khác gì súc-vật. Nhưng một sự thật lịch-sử cũng không thể quên được, đó là “Không có Ông Ngô-Đình-Diệm và Ông Ngô-Đình Nhu, không có Chủ-Nghĩa Nhân-Vị,” và tôi cũng không có được cái vinh-dự viết và gởi bài này đến qúi-vị độc-gỉa, những người đã và đang trăn-trở thao-thức vì vận nước nổi-trôi!

E. Mounier nói “Đôi khi lịch-sử cũng ban thưởng cho những kẻ cứng đầu và một hòn đá đặt đúng chỗ cũng có thể xoay chuyển cả một giòng nước.” Rất tiếc, Ông Diệm và Chủ-Nghĩa Nhân-Vị của Ông đã xuất hiện ở một nơi và vào một thời điểm đáng lẽ không nên xuất hiện. Nhưng Ông đã hạ quyết-tâm, “chọn con đường hy-sinh để bênh vực phẩm-gía con người.” Do đó những gì mà Ông đã thực hiện được trong hoàn cảnh hoàn toàn cô-lập và khó khăn của miền Nam Việt-nam lúc bấy giờ, chỉ còn nhờ vào sự quyết-tâm và khả-năng lãnh đạo của Ông và cần phải được lưu lại trong sử sách một cách công bằng và trung thực.

Nhà thơ W. H. Auden viết: “Lịch sử đối với kẻ bại trận, chỉ có thể ngửa mặt lên than “Trời”, nhưng chẳng giúp được gì cho họ mà cũng không thể tha thứ cho họ.” Tuy nhiên tôi tin rằng, người ta có thể hủy diệt Chủ-nghĩa Nhân-vị và hai người khai sinh ra nó, nhưng không thể cướp đi những giá-trị thuộc về họ. Do đó trên căn bản đạo-đức nghề-nghiệp, các sử-gia có bổn phận đem trả lại những gì thuộc về hai Ông Ngô-Đình-Diệm và Ngô-Đình-Nhu và nền Đệ-Nhất Cộng-Hoà.

Tài Liệu và Sách Tham Khảo

Tài liệu chính-phủ

  1. Ngô-Đình-Diệm,
    • Con Đường Chính Nghĩa: Độc-Lập, Dân-chủ. Bộ sách này có 9 cuốn, bao gồm tất cả những Diễn-văn, Hiệu-triệu và Tuyên-cáo của TT Ngô-Đình Diệm, từ 1954 đến 1963, do Sở Báo-chí Phủ Tổng-thống sưu-tập và Bộ Thông Tin và Thanh Niên xuất bản.
    • “Democratic Development in Vietnam”, 1949, in lại trong Free China Review, June 1955.
  2. Ngô-Đình-Nhu,
    • “Lược-Đồ Một Cuộc Cải-Tổ Cơ Cấu Xã-Hôị,” Tạp-chí Xã-Hôị, Sài-gòn, 1952.
    • “Trình Bầy Một Quan Niệm Về Văn-Hoá”, Cách Mạng Quốc-Gia, Gío-Nam, Sàigòn 12 tháng 1 năm 1957.
    • “Diễn-văn đọc tại suôí Lồ-Ồ”, Gió-Nam, q. 56, tháng 5 1963.
  3. Phúc-Thiện, President Ngô-Đình-Diệm of Vietnam, 1957
  4. Sơn-Chí Dương Thành Mậu, Đường Về Nhân-Vị, Trung-Tâm Huấn-luyện Nhân-Vị, Vĩnh-Long, 1959.
  5. Liên-Đoàn Công-Chức Cách Mạng Quốc Gia, Khaí Niệm Về Chủ Nghĩa Nhân-Vị, Sài-gòn, 1960.
  6. Nguyễn Đăng Thục, 1958, “Democracy in the Traditional Vietnamese Society”, Vietnam Culture Series, No. 4, Saigon: Directorate of Cultural Affairs, Ministry of National Education, 1958, p.14.
  7. Report of the United Nations Fact-finding Mission to South Vietnam, The Committeee of the Judiciary, United States Senate, 88th Congress, 2nd Session, US Government Printing Office.
  8. Thơ của Thượng-Nghị-Sĩ Thomas Dodd gơỉ TNS James E. Eastland, Chủ-Tịch Tiểu-ban Nôị-An Thượng-Viện Hoa-kỳ do GS Tôn Thất Thiện dịch (2000).

Sách Tham Khảo

  1. Bảo-Đại, 1990, Con Rồng Việt-Nam: Hôì-ký Chính-trị 1913-1987, Ca: Nguyễn Phước Tộc xuất bản.
  2. Blair, A., 1995, Lodge In Vietnam: A Patriot Abroad, Yale University Press.
  3. Brown, S., 1988, New Forces Old Forces, and the Future of World politics, Boston.
  4. Bùi Diễm & Chanoff, D., 1964, In the Jaws of History, Boston.
  5. Bùi Xuân Bào et all, 1957, Văn Hoá và Nhân Vị, Sài-gòn: Nhận-Thức.
  6. Diamond, L. and Lintz et all, 1990, Politics in Developing Countries: Comparing Experiences with Democracy, London.
  7. Donnell, J., 1959, ‘National Revolution Campaign in Vietnam,’ Pacific Affairs, vol. 32, no.1, march 1959.
  8. Durant, W. 1950, History of Civilisation, Vol 1, Paris.
  9. Fairbank, H., 1962, “The Enigma of Ngo Đình Diệm”, The Commonweal, Sept. 21, pp. 515-517.
  10. Fall B., 1984, The Two Vietnams: A Military and Political Analysis, 2nd ed., New York: Praeger.
  11. Fifield, E. 1963, Southeast Asia in United States Policy, New York: Praeger.
  12. Fitzgerald, F. 1972, Fire in The Lake, Boston.
  13. Hammer, E. 1987, A Death in Novenber: Americans in Vietnam 1963, New York: E.P. Dutton.
  14. Hersh, S., 1997, The Dark Side of Camelot, New York.
  15. Higgins, M., 1962, Our Vietnam Nightmare, New York, Harper & Row.
  16. Hoàng Văn Chí, 1964, From Colonialism to Communism: A Case History of North Vietnam,New York: Praeger.
  17. Karnow, S., 1983, Vietnam: A History, New York: Praeger.
  18. Kim-Định, 1986, Hoa-Kỳ và Thế Chiến Lược Toàn Cầu, An-Việt: Úc-châu.
  19. Lansdale, A., 1972, In The Midst of War, New York: Harper & Row.
  20. Lâm Lễ Trinh, 2005, “9 Năm Bên TT Ngô Đình Diệm: Mạn-đàm vơí cưụ Đổng Lý Quách Tòng Đức”, Diễn Đàn Giáo-Dân, California số 45-46, tháng 8 và 9; “Khí Tiết Chính-Trị” (1995); Khaí niệm về Chủ Nghĩa Nhân Vị, Sài-gòn (1960)
  21. Lý Chánh Trung, 1960, “Emmanuel và Chủ-Nghĩa Nhân Vị”, Nguyệt San Văn-Hoá Á-Châu, Số 3, Tháng 4.
  22. Maneli, E., 1981, War of the Vainquished, New York: St Martins Press.
  23. Miller, E. 2003, Diem’s Final Failure: Prelude to America’s War in Vietnam, by Philip E. Caton, Lawrence, Kansas: University Press of Kansas. Nguyễn Văn Lục trích dịch.
  24. Nghiêm Xuân Hồng, 1956, Đi Tìm Môt Căn Bản Tư-Tưởng, Sàigòn.
  25. Nguyễn Huy Bào, 1958, Diễn Văn Nhân Ngày Liên Hiệp Quốc, Sài gòn, Đại Học Văn Khoa Xuất bản.
  26. Nguyễn Văn Canh, 2002, Cộng Sản Trên Đất Việt, California: Kiến-quốc.
  27. Nguyễn Duy Cần, 1971, Nhập Môn Triết Học Đông Phương, Sài-gòn: Thu Giang.
  28. Nguyễn Văn Lục, “Trí-Thức Miền Nam: Hai Mươi Năm Nhập Cuộc, 1955 – 1975”, Việt-Luận, Sydney, Số 1999, 19-8-2005, tr. 48-49.
  29. Nguyễn Ngọc Tấn, 1998, The Miracle of Vietnam: The Establishment of Ngo Dinh Diem Regime, 1954-1959, Melbourne: Monash University; “Ngo Dinh Diem: time for a reassessment” News Weekly, April 10, 1999, pp.20-21; “Chính-Trị và Quân-Lực VNCH” (2000); “Cành-Đào: Một âm mưu chính-trị quốc tế.” (2001).
  30. Nguyễn Thaí, 1962, Is South Vietnam Viable, Manila:Carmelo & Bauermann.
  31. Phạm Văn Lưu, 1994, Biến Cố Chính-Trị Việt-Nam Hiện Đại, Melbourne.
  32. Phan Bội Châu, 1990, Khổng Học Đăng, Houston: Xuân-Thu.
  33. Tạ Xuân Linh, 1974, “How Armed Struggle Began In South Vietnam,” Courier , March 22.
  34. Tôn Thất Thiện, “Do Đâu Ông Diệm Được Đưa Ra Làm Thủ Tướng”(1985) ;“Thực-Dân Pháp, Thực Dân Mỹ, và Thực Dân Cộng-sản” (1995), “The War In Vietnam” (1973). “Vài Ý Nghĩ Về Việc Xây Dựng Lại Xã Hội Việt-Nam”, (Việt-Luận số 1991, 22-07-2005, tr.41).
  35. Warner, D., 1984, The Last Confucian, New York: Macmillan.
  36. The Pentagon Papers, Vol. 1, Gravel Edition, 1971.
  37. Peter W. Rodman and William Shawcross, Defeat’s Killing Fields, New York Times, June 7, 2007. (P. Rodman was a longtime associate of henry Kissinger and an assistant secretary of Defense for International Security Affairs from 2001 to March.
  38. Think Tank With Ben Wattenberg, “Vietnam Revisisted: The myths of the war”, in lại trong Đa-Hiệu, số 79, tháng 7, 2007, tr.41-72.

https://baovecovang2012.wordpress.com/2013/10/31/chu-nghia-nhan-vi-con-duong-moi-con-duong-cua-tien-bo-tien-si-nguyen-ngoc-tan-ket-luan/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s