Đối với kinh tế Trung Quốc, cải cách hay phá sản?


Đối với kinh tế Trung Quốc, cải cách hay phá sản?

Tác giả: Valentin Schmid, Epoch Times | Dịch giả: Phạm Duy
21 Tháng Một , 2016

Nhưng ngay cả với cải cách thực sự, sẽ có nỗi đau ngắn hạn.

Chinese farmers watch over their field during harvesting in Hefei, east China's Anhui province on October 27, 2011. (STR/AFP/GettyImages)Những nông dân Trung Quốc đang đứng ngắm nhìn đồng ruộng của mình trong khi thu hoạch ở Hợp Phì, tỉnh An Huy miền đông Trung Quốc vào ngày 27 tháng 10 năm 2011. (STR / AFP / GettyImages)

Cải cách là điều tốt. Ở Trung Quốc, ít nhất “cải cách” gợi nhớ lại những chính sách cải cách và mở cửa bắt đầu từ cuối những năm 1970, đặt nền móng cho ba thập kỷ tăng trưởng và phát triển kinh tế chưa từng có.

Trung Quốc không có nhiều điều để mất vào năm 1978, năm đầu tiên của chính sách cải cách. Nhưng 15 năm sau khi bước vào thiên niên kỷ mới, với 10 nghìn tỷ USD GDP hàng năm, Trung Quốc sẽ phải mất mát rất nhiều. Và cải cách thật sự là cách duy nhất để ngăn chặn tổn thất và chuyển sang cấp độ tiếp theo của sự phát triển kinh tế.

Việc đổ vỡ của thị trường chứng khoán vào đầu năm nay, việc tiền tệ dần dần suy giảm, và đồng thời dòng vốn ồ ạt ra khỏi Trung Quốc, là kết quả trực tiếp từ sự bất lực và miễn cưỡng thực hiện cải cách thực sự của Bắc Kinh khi mà thời cơ chín muồi.

Tăng trưởng sẽ tiếp tục giảm mạnh trong vài năm tới

– Michael Pettis, Đại học Bắc Kinh

Tuy nhiên, theo tờ Nhật báo Nhân dân, cơ quan ngôn luận của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), chế độ Trung Quốc bây giờ thấy cải cách là rất quan trọng. Nhật báo dẫn lời một nguồn tin nội bộ, có thẩm quyền nhưng dấu tên “Cải cách đã được quyết định sau khi cân nhắc cẩn thận về tình hình kinh tế của Trung Quốc”.

Nguồn tin nội bộ cũng nhận ra rằng các vấn đề của Trung Quốc, như công xuất dư thừa và đầu tư sai lầm, là có tính cấu trúc cơ chế hơn là tính chu kỳ, và cảnh báo rằng tăng trưởng sẽ chậm lại trong tương lai. Sẽ có “tác động lên xã hội”.

Đánh giá này là thẳng thắn đáng ngạc nhiên, và thậm chí một người thường chỉ trích, phê phán mô hình kinh tế của Trung Quốc như giáo sư Đại học Bắc Kinh Michael Pettis cũng tán thành. Tuy nhiên, giáo sư Pettis thậm chí còn nói rõ ràng hơn rằng những hình thức cải cách đã được phổ biến rộng rãi như hiện nay như việc bãi bỏ quy định về tỷ giá và lãi suất trong nước, sẽ là không đủ.

“Tăng trưởng sẽ tiếp tục giảm mạnh trong vài năm tới, bất kể là chúng ta có nghe thấy những luận điệu vô lý từ các nhà phân tích cho rằng có những cải cách mà Bắc Kinh có thể thực hiện, thông qua nâng cao hiệu quả và thúc đẩy năng suất, bằng cách nào đó có thể tiếp tục giữ cho tăng trưởng không giảm xuống dưới 7%, hay 6% hoặc thậm chí 5%”. Giáo sư Pettis đã viết trong một lưu ý gần đây.

Những tín hiệu từ Trung Quốc cho chúng ta chờ đợi số liệu tăng trưởng chính thức trong năm 2016 là 6,5%, một số liệu mà chế độ Trung Quốc đã thao túng theo yêu cầu chính trị của mình.

Vậy chính xác vấn đề là gì?

“Trung Quốc khiến cho chúng ta nhớ về [câu chuyện] một người nô lệ trên một chiếc thuyền ở thời đại La Mã, anh ta bị bắt buộc phải chèo thuyền mãi mãi cho đến khi anh ta bị chết vì kiệt sức hoặc bằng cách nào đó được chủ của mình giải phóng”, ông Viktor Shvets của công ty chứng khoán Macquarie Securities, đã viết trong một báo cáo.

Trung Quốc đã tạo ra gần 50% GDP của mình thông qua việc hình thành tài sản cố định hoặc đầu tư, kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Chính sách này đã phát huy hiệu quả khi đất nước cần có đường bộ, sân bay, đường sắt cao tốc tốc và các khu dân cư mới. Tuy nhiên, sau 6 năm chi tiêu không kiềm chế, hầu hết các nhà kinh tế đồng ý rằng Trung Quốc đã làm quá mức.

“Bây giờ Trung Quốc đang gặp rắc rối và chắc chắn phải gặp rắc rối, bởi vì họ đã xây dựng 18 thành phố mà bạn có thể thấy rõ. Chỉ bây giờ họ mới có món nợ khổng lồ bởi vì… họ đã không có kỷ luật chặt chẽ và đã không đầu tư vào những điều có lợi. Họ đã không làm. Họ chỉ cốt sao cho mọi người đều có việc làm”, ông Woody Brock của công ty Strategic Economic Decisions Inc. cho biết.

Công ty Macquarie đã mô tả bằng các thuật ngữ kỹ thuật hơn: Kể từ năm 2008, hệ số sử dụng vốn đầu tư (tỷ lệ giữa vốn đầu tư và sản lượng) đã tăng từ khoảng xung quanh 3 lên đến hầu như là 7. Điều này có nghĩa là Trung Quốc cần bảy đơn vị vốn để sản xuất một đơn vị sản phẩm. Tỷ lệ trung bình toàn cầu là khoảng 3.

China's investment capital output ratio ICOR (Macquarie)

Hệ số sử dụng vốn đầu tư của Trung Quốc. (Macquarie)

Trong quá trình này, Trung Quốc đã tạo ra một gánh nợ tương đương 300% GDP, quá nhiều để chịu đựng được nếu như các khoản đầu tư không tạo ra thu nhập. “Trung Quốc càng cần nhiều thời gian bao nhiêu để lấy lại cân bằng, thì khả năng nền kinh tế của nó bị sụp đổ dưới một núi nợ và dư thừa công suất, sẽ càng lớn hơn bấy nhiêu”, ông Shvets đã viết.

Steve Keen, một giáo sư tại Đại học Kingston ở Luân Đôn, cho biết không có bất kỳ loại tài sản nào của Trung Quốc có thể hỗ trợ hơn nữa tác dụng của đòn bẩy, và nó đang ảnh hưởng đến tăng trưởng. “Thị trường bất động sản là cách ban đầu để thúc đẩy nhu cầu trong nền kinh tế Trung Quốc,” ông nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại. “Điều đó đã kết thúc, thị phần đã kết thúc, vì thế bạn có lỗ trống khổng lồ này trong nhu cầu”.

Cải cách là cần thiết và quan trọng

Nguồn tin nội bộ có thẩm quyền của tờ Nhật báo Nhân dân biết điều đó, và chế độ Trung Quốc biết điều đó. Vì vậy, họ đã bắt tay vào con đường cải cách để “tái cân bằng” nền kinh tế: Dịch chuyển từ đầu tư và sản xuất sang tiêu dùng và dịch vụ.

Tuy nhiên, những cải cách được đề xuất là không đủ, và nền kinh tế cần một cái gì đó quyết liệt hơn nữa để có thể trở lại đứng trên đôi chân của mình.

(Macquarie)

(Macquarie)

“Nếu không có một chương trình lớn để chuyển giao tài sản từ khối doanh nghiệp nhà nước sang khu vực hộ gia đình, thì đơn giản là không có cách nào để Trung Quốc có thể duy trì tốc độ tăng trưởng, thậm chí với mức độ bằng một nửa mức tăng trưởng hiện nay”, giáo sư Pettis đã viết.

Không phải là Trung Quốc đã không làm gì. Trung Quốc đã bắt đầu các dự án cải cách, từ việc tự do hóa lãi suất cho đến việc chấm dứt chính sách một con hoàn toàn vô lý, tàn ác.

Nếu xử lý đúng cách, những cải cách sẽ không gây ra bất ổn lâu dài trong xã hội

– Nhật báo Nhân dân.

Tất cả điều đó là tốt, nhưng ngay sự chuyển giao trực tiếp thu nhập từ các công ty (các khoản đầu tư) sang khu vực hộ gia đình (tiêu dùng), mà giáo sư Pettis tán thành, cũng có những nguy hiểm của nó . “Khi mà lợi nhuận của công ty sụt giảm, các khoản đầu tư có thể tự giảm đi (đó là điều tốt) nhưng toàn bộ nền kinh tế và thu nhập cũng sẽ yếu hơn (đó là điều xấu)”, ông Viktor Shvets đã viết.

Về việc chuyển đổi từ sản xuất sang dịch vụ thì sao? Ông Justin Lin, cựu kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới cho biết: “Trung Quốc đang chuyển sang nền kinh tế dịch vụ, sự suy giảm trong sản xuất sẽ được bù đắp bởi sự tăng trưởng trong các dịch vụ”.

Điều đó là không đủ, ông Shvets nói, bởi vì tăng trưởng trong các dịch vụ không có hiệu ứng lan truyền kinh tế tích cực tương tự như tăng trưởng trong sản xuất có được. Ngoài ra, các dịch vụ này không làm cho năng suất gia tăng nhanh, dẫn đến giảm tăng trưởng trong ngắn hạn. “Kết quả cuối cùng sẽ là tiêu cực trong ngắn hạn, mặc dù hứa hẹn lợi ích đáng kể theo thời gian”.

  • Nông nghiệp và cải cách đất đai
    Cải cách bảo hiểm, lương hưu và chăm sóc sức khỏe
    Xoá bỏ độc quyền doanh nghiệp nhà nước và các tập đoàn độc quyền
    Cải tiến các chương trình giáo dục và đào tạo
    Cải cách thuế cho chính quyền địa phương

Vấn đề là phần lớn những cải cách đi ngược lại quyền lợi được ban cho tầng lớp cao cấp của ĐCSTQ. “Bất kỳ sự tiến bộ có ý nghĩa nào đều đặc biệt khó khăn và thực sự có khả năng phản tác dụng đối với các tầng lớp cầm quyền,” ông Shvets nói. Ở phía bên kia là hàng triệu người, những người sẽ bị mất việc làm của mình khi mà mô hình đầu tư cũ được loại bỏ, chờ đợi mô hình tiêu thụ mới được áp dụng.

Với những hoàn cảnh này, nguồn tin nội bộ của Nhật báo Nhân dân lạc quan hơn một chút: “không thể hoàn toàn tránh được sự hỗn loạn, nhưng đó là sự hỗn loạn cần thiết. Nếu xử lý đúng cách, những cải cách sẽ không gây ra bất ổn lâu dài trong xã hội”.

http://vietdaikynguyen.com/v3/89435-doi-voi-kinh-te-trung-quoc-cai-cach-hay-pha-san/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s